‘Ziekenhuisbacterie MRSA valt niet uit te roeien’

0
792

De ziekenhuisbacterie MRSA heeft zich zo sterk aangepast aan het ziekenhuis dat hij erbuiten moeilijker kan leven. Het is een van de conclusies van een Europees onderzoek geleid door het UMC Utrecht. De resultaten worden dinsdagmiddag 29 november 2011 in Brussel gepresenteerd.

Ziekenhuisbacterie MRSA valt niet uit te roeien

Het UMC Utrecht voerde het onderzoek uit in samenwerking met acht Europese onderzoeks­groepen, onder andere van de Universiteit Utrecht en de Universiteit van Amsterdam. De Europese Unie financierde het CONCORD-project in 2009 drie met miljoen euro voor drie jaar. Microbioloog dr. Ad Fluit van het UMC Utrecht leidde het project.

MRSA komt al sinds 1960 voor in ziekenhuizen. Pas sinds de jaren negentig duikt de resistente bacterie ook buiten het ziekenhuis op, de laatste jaren ook in de veehouderij. MRSA komt vrij weinig voor in Nederlandse ziekenhuizen, maar is wel aanwezig in 60-70% van de varkenshouderijen. De bacterie is niet ‘ontsnapt’ uit ziekenhuizen, maar is onder meer door antibioticagebruik in de veehouderij opgekomen. Het uitroeien van MRSA in de veehouderij is praktisch onmogelijk. Wiskundig onderzoek laat zien dat intensieve contacten tussen boerderijen de besmetting in stand houden ook als de bacterie slechts heel weinig voor zou komen.

De MRSA-stam die in ziekenhuizen voorkomt heeft zich aangepast aan het ziekenhuis, blijkt uit het Europese onderzoek. De bacterie is bestand tegen meerdere antibiotica, maar groeit daardoor langzamer. Het betekent dat de bacterie moeilijk te bestrijden is in het ziekenhuis, maar dat hij zich daarbuiten nauwelijks verspreidt. Dit in tegenstelling tot the variant die buiten de ziekenhuizen vookomt. Die is minder resistent maar groeit normaal. De MRSA-stam in de veehouderij verschilt zowel van de ziekenhuisvariant als van de variant die buiten het ziekenhuis voorkomt.

“Het lijkt erop dat we MRSA in Nederlandse ziekenhuizen goed in de hand hebben”, reageert Ad Fluit. “Maar de bacterie is genetisch flexibel en kan zich makkelijk aanpassen aan nieuwe omstandigheden. MRSA blijft een risico. Een oplossing bestaat nog niet, maar isolatie van patiënten in ziekenhuizen en terughoudend omgaan met antibiotica is de enige manier om de bacterie binnen de perken te houden.”

Op 28 en 29 november 2011 presenteren de onderzoekers hun resultaten op een symposium in Brussel. Tijdens dat symposium vertellen ook wetenschappers van het PILGRIM-project over hun resultaten. In dat project zochten wetenschappers naar manieren om de verspreiding van MRSA te voorkomen. Twee Nederlandse onderzoeksgroepen uit Nijmegen en Rotterdam werkten eraan mee.