Wmo-debat neemt gemeentelijke zorgen niet weg

0
659

De Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) is onverminderd bezorgd of gemeenten de kans krijgen om de decentralisatie van de begeleiding naar de Wmo zorgvuldig voor te bereiden. Om voor een groep kwetsbare burgers de begeleiding goed te kunnen uitvoeren, is voldoende voorbereidingstijd en budget nodig.

De VNG heeft op 3 april 2012 in een gesprek met de staatssecretaris van VWS de zorgen van de gemeenten overgebracht over twee zaken: de invoeringsdatum en de financiën. Vervolgens debatteerde de Tweede Kamer op 4 en 5 april 2012. Het debat heeft de zorgen bij gemeenten niet verminderd.

Het kabinet houdt vast aan 1 januari 2013 als datum van invoering, terwijl de met het Rijk afgesproken voorbereidingstijd van een jaar niet meer haalbaar is. Het standpunt van de VNG is glashelder verwoord in een brief aan de Tweede Kamer van 30 maart. “Een zorgvuldige invoering vereist voldoende tijd voor lokaal overleg, leren, verkennen, besluitvorming. Ingang per 1 januari 2013 is daarvoor te vroeg. Het gaat om de overdracht van de verantwoordelijkheid voor een kwetsbare groep burgers. Zij moeten er van op aan kunnen dat alles in het nieuwe stelsel goed op orde is, zodat er voor hen een minimum aan onzekerheid, kinderziekten en “gedoe” is. Een tussenjaar 2013, waarin zij half in de AWZB, half in de Wmo staan, met alle onduidelijkheid van dien, vinden wij onwenselijk. […] Wij vragen uw Kamer daarom: laat de begeleiding in de Wmo, voor oude en nieuwe cliënten, starten op 1 januari 2014.”

Daarnaast heeft de VNG op 3 april gesteld dat het onverantwoord is om een startdatum vast te stellen als niet op zijn minst twee zaken opgehelderd zijn.

– Gemeenten moeten weten waar zij financieel aan toe zijn. Daarnaast moet er een verdeelmodel zijn, waarin duidelijk wordt welk budget een individuele gemeente krijgt. Pas als macrobudget en verdeelmodel bekend zijn kunnen gemeenten definitieve plannen gaan maken voor 2013.

– Ook moet de overdracht van cliëntgegevens van AWBZ naar gemeenten op tijd geregeld zijn. Zowel bij de invoering van de Wmo als bij de pakketmaatregel begeleiding leverde de dossieroverdracht chaos op. De afgelopen maanden is gebleken dat deze gegevensoverdracht zowel qua wettelijke basis als qua logistieke organisatie nog niet geregeld is.

In het debat bevestigde de staatssecretaris dat er geen definitief budget is zolang de Rekenkamer niet heeft geadviseerd. De staatssecretaris heeft in het debat aan de Kamer toegezegd te zullen bevorderen dat het financiële kader vóór de meicirculaire duidelijk is. En dat het advies van het CBP over de gegevensoverdracht in de week van 23 april beschikbaar is. De VNG wacht af of VWS er in slaagt de vereiste duidelijkheid voor de meicirculaire te verschaffen.

De tweede zorg betreft het financiële kader en de risico’s die gemeenten hierin zien. De VNG heeft eerder duidelijk gemaakt dat in het budget dat gemeenten voor deze omvangrijke taak krijgen drie besparingstaakstellingen zitten. Het gaat om de afgesproken decentralisatiekorting van 5%, het feit dat de uitvoeringkosten van gemeenten slechts voor een klein deel gedekt worden, en de taakstelling die samenhangt met de doorvertaling van de PGB-maatregel in de AWBZ.

Met name op het punt van het PGB zijn er grote zorgen. Om uit te komen met het budget is het noodzakelijk dat er in 2014 50.000 mensen minder zijn met PGB-begeleiding dan er bij ongewijzigd beleid zouden zijn. Daar hangt een korting op het budget aan van 500 miljoen euro. Of dat gehaald wordt is afhankelijk van twee zaken. Dat mensen voor wie het rijk het PGB in de AWBZ heeft afgeschaft straks geen beroep doen op de Wmo. En dat er vanaf 2014 ook voldoende PGB-houders uitstromen uit de Wmo. Als één of beide aannames niet blijken uit te komen ligt het financiële risico daarvan praktisch geheel bij gemeenten. De VNG heeft VWS gevraagd om garanties voor het geval de aannames in de Wmo niet blijken uit te komen. VWS heeft toegezegd in 2012 de vraaguitval te monitoren maar niet toegezegd wat te doen als het tegenvalt. Bovendien is afgesproken om de PGB-kwestie mee te geven aan de Algemene Rekenkamer.

Afgesproken is dat de VNG en de staatssecretaris elkaar na het debat weer spreken.