Weefseltechnologie voor urologische problemen

0
585

Een te kleine blaas of onvolledige plasbuis geeft urologische problemen. Met gekweekt materiaal lijken deze defecten binnenkort beter te repareren. NovioTissue van het UMC St Radboud ontving een miljoenensubsidie om de ontwikkeling en productie van dit materiaal te versnellen.

“In de kinderurologie stuiten we vaak op problemen zoals een te kleine blaas of een onvolledig aangelegde plasbuis of urineleider”, zegt prof dr Wout Feitz, hoogleraar kinderurologie in het UMC St Radboud. “Omdat voldoende weefsel ontbreekt, proberen we met diverse technieken de problemen toch op te lossen. Daarvoor maken we op dit moment vooral gebruik van lichaamseigen weefsels. Voor het vergroten van de blaas gebruiken we bijvoorbeeld darmweefsel. Met stukjes huid of wangslijmvlies vullen we de ontbrekende stukjes van de urineleider of plasbuis aan. En van darmweefsel kunnen we een stoma maken voor de opvang van urine.”

Niet ideaal
Ook al worden urologische problemen op deze manier zo goed mogelijk opgelost, volgens Feitz is de situatie niet ideaal: “Soms ontstaan littekens, de aangebrachte weefsels groeien niet altijd mee en er bestaat een kleine kans op lekkage. Bovendien gaat het om complexe operaties, waarbij we bijvoorbeeld darmweefsel moeten wegnemen om een deel van de ontbrekende urinewegen te maken. Dit gaat gepaard met lange operaties en dus hoge kosten. Daarnaast leidt het gebruik van darmweefsel eerder tot infecties of steenvorming. Kortom, het kan beter.”

Gekweekte kunstweefsels

Daarom ontwikkelden Feitz (afdeling Urologie) en dr. Toin van Kuppevelt (afdeling Biochemie) in samenwerking met andere kennisinstellingen en bedrijven de afgelopen jaren nieuwe kunstweefsels en dragermaterialen die mogelijk beter geschikt zijn. Voor dat onderzoek ontvingen zij in 2007 al bijna 8 miljoen euro subsidie van de Europese commissie voor een Europees consortium (www.EuroSTEC.eu). Daarna is er opnieuw een aanvullend progamma opgesteld dat nu een subsidiebedrag heeft ontvangen van Pieken in de Delta, een stimuleringsprogramma van het ministerie van Economische Zaken en de provincies Gelderland en Overijssel. Het gaat ditmaal om een programma van in totaal ruim 2,5 miljoen euro. Daarmee moeten de ontwikkelde producten nog sneller naar de patiënt worden gebracht.

Drie producten
NovioTissue ontwikkelt via Tissue Engineering en Regeneratieve Geneeskunde (TERG) drie producten op basis van collageen. Het gaat om buisjes voor plasbuizen (Tubecoll), grotere buizen voor urinestoma’s (Divecoll) en matten voor urineblazen (Vesicoll). Feitz: “We hebben deze producten met succes getest in diermodellen en willen nu naar producten die in het ziekenhuis bruikbaar zijn. Dat is nog een hele stap, want dan moeten ze niet alleen op grote schaal worden gemaakt, maar ook voldoen aan de hoogste veiligheidseisen.”

Slim weefsel
Tegelijkertijd wordt verder onderzocht in welke samenstelling de producten het beste functioneren. Van Kuppevelt: “In een aantal gevallen zijn de collageenproducten waarschijnlijk voldoende. Het lichaam breekt dit collageen af en vervangt het door lichaamseigen materiaal. Maar bij grotere weefseldefecten is collageen alléén meestal niet genoeg en moeten we het lichaam nog wat meer helpen. Dat doen we door een combinatie van cellen aan het collageen toe te voegen, waardoor het herstel van het ontbrekend weefsel extra wordt versterkt. Daarnaast ontwikkelen we ook nog slimme materialen. Dit zijn collageenproducten die we bijvoorbeeld voorzien van groeifactoren. Op die manier trekt het materiaal de juiste cellen uit het omliggende weefsel aan, waardoor het herstel extra wordt gestimuleerd.”

Samenwerking
In NovioTissue werkt het UMC St Radboud samen met de Universiteit Twente (MIRA) en de regionale bedrijven EMCM BV, Bactimm BV, Curatrial BV, MMS BV en Zirbus Technology Benelux BV. De ontwikkeling van deze nieuwe urologische producten stimuleert spin-offs en werkgelegenheid op het gebied van Health en Technology in Oost-Nederland.