Vrije prijsvorming mondzorg is nog geen succes

De prijsstijging die tandartsen hebben doorgevoerd over de eerste 3 maanden van het experiment is te hoog. Ook blijken patiënten niet of nauwelijks bij andere tandartsen terecht te kunnen voor deelbehandelingen. Minister Edith Schippers heeft de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) dan ook opgedragen voorbereidingen te treffen om het experiment voortijdig te kunnen stopzetten.

Wanneer eind dit jaar zou blijken dat de prijzen niet tot een acceptabel niveau zijn gedaald en ook op andere terreinen geen verbeteringen zijn geboekt, zal Schippers het experiment beëindigen. Positief is dat tandartsen in de experimentperiode een flinke impuls hebben gegeven aan kwaliteitsontwikkeling.

Op aandringen van de sector heeft Schippers vorig jaar besloten over te gaan tot een experiment vrije prijzen in de mondzorg. De aanname was dat het loslaten van maximumtarieven positieve effecten zou hebben op de keuzevrijheid van de patiënt en tot meer kwaliteit en betere serviceverlening zou leiden.

Het experiment is in januari begonnen en duurt in principe 3 jaar. In opdracht van Schippers voert de NZa een scan uit om de ontwikkelingen van het experiment te monitoren. Aanvankelijk gaven quickscans de indruk dat de prijsontwikkeling redelijk rustig was. Maar uit het eerste grotere onderzoek van de NZa blijkt dat de prijzen in het eerste kwartaal met 6,1% zijn gestegen (zonder inflatiecorrectie: 9,6%). Schippers vindt dit gelet op de financieel-economische situatie en de portemonnee van de burger te hoog. Bovendien blijkt dat na invoering van de vrije prijsvorming in de eerste drie maanden minder contracten met zorgaanbieders zijn gesloten dan in vorige jaren.

Overstapgedrag is een belangrijke indicator voor een gezond functionerend systeem van vraag en aanbod. De NZa concludeert dat het overstapgedrag tot nu toe beperkt is: 2-6%. Schippers wijst in dit verband ook op bevindingen van de Consumentenbond waaruit blijkt dat patiënten niet of nauwelijks bij tandartsen terecht kunnen voor deelbehandelingen. Bijvoorbeeld het om financiële redenen bij een andere tandarts laten plaatsen van een kroon blijkt niet eenvoudig te zijn.

Schippers complimenteert de sector wel met het feit dat door het experiment er een flinke impuls is gegeven aan de kwaliteitsontwikkeling binnen de mondzorg.

Het onderzoek van de NZa betreft de ontwikkelingen in de eerste 3 maanden van dit jaar. Nu het experiment stopzetten, zou onzorgvuldig zijn gelet op de nog korte looptijd ervan. Eind dit jaar komt er een nieuwe scan van de NZa, die dieper en aan de hand van meer gegevens ingaat op de actuele ontwikkelingen. Als dan – en ook uit andere onderzoeken – zou blijken dat het beeld niet gunstiger is, wordt het experiment stopgezet. Schippers treedt in overleg met de NZa om de doorlooptijd van het volgende onderzoek korter te laten zijn, zodat de gegevens dan zo actueel mogelijk zijn.