‘Vervang het eigen risico door gepaste eigen betalingen’

0
863

Het huidige eigen risico in de zorg zou moeten worden vervangen door een systeem van ‘gepaste eigen betalingen’. In dit systeem hangt de hoogte van de eigen betaling af van de ziektelast van de aandoening, de effectiviteit en doelmatigheid van de behandeling en de doelmatigheid van zorgaanbieders. Dit komt een gepast gebruik van zorg ten goede.

Dat stellen Richard van Kleef, universitair docent ziektekostenverzekering en Wynand van de Ven, hoogleraar ziektekostenverzekering, beide verbonden aan het instituut Beleid & Management Gezondheidszorg van de Erasmus Universiteit Rotterdam.

Met ingang van 2013 wordt het eigen risico in de basisverzekering verhoogd van 220 euro naar 350 euro. Uit diverse onderzoeken blijkt dat een eigen risico het zorggebruik afremt doordat mensen in sterkere mate de prijs van zorg ervaren. Een belangrijk nadeel van het eigen risico is echter dat het uniform over zorgvormen wordt toegepast. Zo wordt geen onderscheid gemaakt tussen aandoeningen met een hoge ziektelast en aandoeningen met een lage ziektelast, terwijl dit vanuit het oogpunt van solidariteit wel wenselijk zou zijn. Ook wordt niet gedifferentieerd naar de effectiviteit van behandelingen, waardoor niet alleen het gebruik van niet-effectieve zorg wordt afgeremd maar ook het gebruik van zeer effectieve zorg. Ten slotte wordt ook geen onderscheid gemaakt tussen doelmatige en minder doelmatige zorg, wat niet stimuleert tot gepast gebruik van zorg. Het systeem van gepaste eigen betalingen kan deze nadelen ondervangen.

In andere landen wordt een dergelijk systeem al deels toegepast. In België bijvoorbeeld hangt de hoogte van de eigen betaling voor een geneesmiddel af van de noodzakelijkheid van dat geneesmiddel. Voor levensnoodzakelijke geneesmiddelen, zoals insuline en middelen tegen kanker, geldt een lagere eigen betaling dan voor minder noodzakelijke geneesmiddelen, zoals een griepvaccin. In de Verenigde Staten hangt de hoogte van de eigen betaling voor een behandeling af van de effectiviteit van die behandeling. Voor effectieve behandelingen, zoals het gebruik van bètablokkers bij de diagnose ‘hartfalen’, geldt een lagere eigen betaling dan voor minder effectieve behandelingen, zoals het gebruik van bètablokkers bij de diagnose ‘faalangst’.

Van Kleef en Van de Ven verwachten dat met het systeem van gepaste eigen betalingen het gepast gebruik van zorg wordt bevorderd en het basispakket meer ‘value for money’ levert dan bij het huidige eigen risico. Met het oog op de uitvoeringskosten en de benodigde informatie over ziektelast, effectiviteit en doelmatigheid, stellen zij voor om gepaste eigen betalingen (in eerste instantie) te beperken tot enkele veelvoorkomende aandoeningen.