Twee keer zoveel vrouwen sterven bij acuut hartinfarct

0
803

Uit vergelijkend wetenschappelijk onderzoek is duidelijk geworden dat bij een acuut hartinfarct (hartaanval) het sterftecijfer onder vrouwen tweemaal zo hoog is dan bij mannen. Vrouwen blijken de signalen van een acuut hartinfarct minder goed te herkennen en minder snel de huisarts of 112 te bellen. Ook voor ouderen blijkt dit te gelden. De eerste minuten zijn duidelijk van levensbelang.

Door goede organisatie van zorg en meer bewustzijn en kennis onder patiënten, kan de overlevingskans sterk worden verbeterd. Daarom is het programma ‘NVVC Connect’ door de Nederlandse Vereniging voor Cardiologie (NVVC) in het leven geroepen. Morgen wordt in Alkmaar het startschot gegeven voor het programma over de totale zorg voor patiënten met een acuut hartinfarct.

Het acuut hartinfarct is helaas nog steeds een van de meest voorkomende oorzaken van sterfte en invaliditeit in Nederland. Per jaar worden er meer dan 27.000 patiënten opgenomen met een acuut hartinfarct.

‘NVVC Connect’ heeft tot doel de zorg voor patiënten met een acuut hartinfarct nog verder te verbeteren. Uitgangspunt daarbij is een sterke en goed samenwerkende keten: van huisarts en ambulance tot en met dottercentrum en hartrevalidatie. De Europese en Nederlandse richtlijn stelt dat binnen 90 minuten na het eerste contact van de patiënt met de hulpverlening de behandeling van het infarct moet plaatsvinden. Omdat elke minuut telt, dient de keten van zorgverleners zo efficiënt mogelijk te zijn georganiseerd. Hierdoor is het mogelijk gezamenlijk het sterftecijfer nog verder terug te dringen, de preventie en kwaliteit van zorg nog verder te verbeteren en hartrevalidatie te stimuleren.

Sterftecijfer bij vrouwen twee keer zo hoog
Uit vergelijkend wetenschappelijk onderzoek van cardiologen uit ziekenhuizen met een dottercentrum uit Leiden (LUMC), Alkmaar (MCA) en Leeuwarden (MCL) blijkt dat vrouwen gemiddeld 17 minuten later behandeld worden in het ziekenhuis bij een acuut hartinfarct dan mannen. Mannelijke patiënten worden binnen 175 minuten na de eerste symptomen behandeld, vrouwelijke patiënten na 192 minuten. Het verschil zit in de periode van herkenning door de patiënt tot het eerste contact met hulpverleners. Vrouwen blijken minder snel de huisarts of 112 bellen, omdat ze de symptomen minder goed herkennen. Door deze vertraging is onder vrouwen het sterftecijfer tweemaal zo hoog als onder mannen. In de eerste 7 dagen na het infarct overlijdt gemiddeld 3% van de mannelijke patiënten en 6% van de vrouwelijke patiënten. Binnen een jaar na het infarct overlijdt 6,6% van het aantal mannen en 9,9% van het aantal vrouwen. De schade door vertraging in de eerste minuten is niet meer te herstellen. Voor ouderen blijkt hetzelfde te gelden, wellicht omdat zij al langer rondlopen met andere klachten en de signalen van een acuut hartinfarct vervolgens niet kunnen onderscheiden van de bestaande klachten. Alertheid, snelheid en een goed samenwerkende keten van hulpverleners en artsen zijn tijdens de eerste minuten van levensbelang.

Voor het onderzoek zijn 3483 patiënten in de periode van 2006 tot 2010 door de drie regioziekenhuizen gevolgd. Gemiddeld werden zij binnen 79 minuten na het eerste contact met hulpverleners behandeld. Bovendien neemt bij deze drie ziekenhuizen het sterftecijfer af, van gemiddeld 9,4% van het aantal patiënten met een acuut hartinfarct in 2006 naar 7,5% in 2009. In de jaren dertig overleed nog ongeveer 33% van het aantal patiënten na een hartaanval. Goede organisatie van zorg, betere medicijnen, dotteroperaties en hartbewaking zorgen er tegenwoordig voor dat de overlevingskans veel groter is.

Doelstellingen ‘NVVC Connect’
Met ‘NVVC Connect’ wordt op regionaal niveau in kaart gebracht hoe de zorg rondom cardiologische behandelingen is georganiseerd. Daarvoor worden regionale afspraken geïnventariseerd en bekrachtigd, landelijke prestatie-indicatoren geregistreerd en regionale speerpunten belicht. De zorg omtrent het acuut hartinfarct is in Nederland regionaal georganiseerd. NVVC Connect maakt het mogelijk kennis en informatie over deze organisatie van zorg van een regio niet alleen op lokaal en regionaal, maar ook op landelijk niveau te delen. Daardoor kunnen regio’s van elkaar leren en de kwaliteit in eigen regio nog verder verbeteren. Door informatie te delen, zorg te dragen voor een goede registratie en door betere voorlichting aan het publiek, wordt geïnvesteerd in de kwaliteit van de cardiologische zorg.

Speerpunten daarbij zijn onder andere de preventie en signalering van het infarct en het stimuleren van hartrevalidatie. Ondanks de gevolgen blijft 37% van het aantal patiënten roken na een eerder hartinfarct, dotterbehandeling of hartoperatie. Door de permanente aandacht, structurele monitoring, toetsing en het vervolgens weer inpassen van nieuwe verbeteringen, komt de zorg in een continue verbetercyclus terecht. Elke minuut winst door goed georganiseerde zorg in de regio is van levensbelang voor de patiënt.

Keurmerk Connect-proof
Ziekenhuizen die deelnemen aan NVVC Connect staan voor de best mogelijke kwaliteit van cardiologische zorg. Wanneer cardiologen binnen een regio, in samenwerking met de keten van zorgverleners, de zorg in kaart hebben gebracht en structureel en waar nodig verbeteren, ontvangen de deelnemende ziekenhuizen het ‘Connect-proof’ keurmerk. Patiënten krijgen met dit keurmerk de garantie voor de best mogelijke kwaliteit van cardiologische zorg.