Transitie jeugdzorg: update en analyse

0
503

Het kabinet beoogt een herziening van het totale stelsel van jeugdzorg, waarbij de gemeenten financieel en uitvoeringstechnisch verantwoordelijk worden voor jeugdzorg. SeinstravandeLaar B.V. schreef in mei 2011 het rapport Chaos dreigt in de jeugdzorg en komt nu met een update van de bevindingen van een half jaar geleden en met een nieuwe analyse: de komende jaren lijken drie processen de kwaliteit van de jeugdzorg te gaan bepalen.

De voorgenomen decentralisatie van de jeugdzorg, waarvan inmiddels duidelijk is dat deze per 01-01-2015 zal plaatsvinden, gaat gepaard met grote beleidsvrijheid voor de gemeenten. Enerzijds lijkt dat fijn: gemeenten kunnen zelf alles gaan bepalen. Anderzijds ontstaan zeer veel en uiteenlopende visies op de toekomst van de jeugdzorg. Door de transitie zo vrij te laten van kaders, voorzien de auteurs een drietal processen.

Ten eerste verwachten zij dat de transitie van de jeugdzorg -als er niet meer en centraler wordt gestuurd- in de praktijk zeer wisselend zal worden uitgewerkt. Kennis en ervaring tussen gemeenten verschillen en dat kan leiden tot (grote) verschillen in kwaliteit van de aansturing van de zorg. De vraag welke zorg een jeugdige krijgt wordt straks voor een belangrijk deel beantwoord door de vraag waar hij of zij woont.

Ten tweede wordt verwacht dat -door de focus te leggen op tal van lokale processen- er een grote kans bestaat dat veel goede zaken die de afgelopen jaren zijn opgebouwd, zoals kennis, ervaring en informatie, tussen wal en schip dreigen te raken. Op lokaal niveau is hier simpelweg lang niet altijd weet van, waardoor kennis opnieuw opgebouwd en het wiel opnieuw uitgevonden zal worden. Dat leidt tot (tijdelijke) achteruitgang en tot onnodige verspilling van geld.

Ten derde voorzien de auteurs dat door de combinatie van grote beleidsvrijheid en de bezuinigingstaakstelling van 300 miljoen, een grote kans bestaat op marktwerking in de jeugdzorg. Dit kan betekenen dat geld de zorg gaat bepalen, boven de analyse van welke kwantiteit en kwaliteit aan zorg nodig is voor een jeugdige en zijn/haar gezin.
De vraag is of de implicaties van deze ontwikkelingen door de Rijksoverheid worden doorzien.

Aan de analyse worden een aantal gerichte aanbevelingen aan de Rijksoverheid, gemeenten en bureaus jeugdzorg gekoppeld. De volledige rapportage is kosteloos te downloaden op www.seinstravandelaar.nl.