Stressmanagement bespaart kosten enorm

Stress is een ernstige verstoring van het evenwicht tussen de eisen die door een bepaalde situatie worden gesteld een de capaciteiten die aanwezig zijn om aan die situatie heet hoofd te bieden, terwijl de hantering van deze situatie belangrijke gevolgen heeft.

Deze definitie geeft de Vlaamse hoogleraar Theo Compernolle in de nieuwste editie van zijn handboek Stress: Vriend en Vijand. Het boek bestaat uit deel1: Stress en Veerkracht (pp 1-226) en deel 2: Stressmanagement, op het werk en individueel (pp 227 – 317).

In het eerste deel becijfert Compernolle uitvoerig en door onderzoek onderbouwd dat minimaal 5% van het Nationaal Inkomen verspild wordt vanwege stress. Stress managementprogramma’s hebben een return rate van drie tot tien.

Dat wil zeggen dat elke euro daaraan besteed drie tot tienmaal zoveel euro’s aan besparingen oplevert. Hij geeft aan dat stress voornamelijk in het brein zit van werknemers, patiënten, ouders, kinderen en mensen in het algemeen. Hij bedoelt dat letterlijk: de hypothalamus beïnvloedt bij stress het autonome zenuwstelstel, het endocriene stelsel en het immuunsysteem. In het brein is de hardware gelijk aan de software, aldus Compernolle. Veel optredende stresssignalen zijn: te weinig slapen, eetstoornissen, burnout en het chronisch vermoeidheidsyndroom.

In een helder uitgeschreven betoog legt hij modelmatig het verschijnsel, de oorzaken en gevolgen van stress uit. Deel 2 Stressmanagement gaat eerst in op de vraag wat leidinggevenden kunnen doen om stress bij de eigen medewerkers te voorkòmen en te verminderen. Wat zij kunnen doen is veel:

1. Sociale steun en waardering verlenen aan de eigen professionals;
2. De fysieke werkomstandigheden in de gaten houden;
3. De werkdruk niet te hoog en niet te laag laten zijn;
4. Medewerkers invloed geven op hun eigen werkprocessen;
5. Competitie tussen werknemers niet te hoog laten worden;
6. Stressfactoren wegnemen zoals onduidelijke taakomschrijvingen en onzekere toekomst.

Daarna gaat deel 2 in op het stressmanagement door individuele personen: wat kan ik doen aan mijn eigen te hoge of te lage stress? Compernolle onderscheidt hierin drie pijlers (p 249);

1. Het onderkennen van eigen reflexmatige denkpatronen die stress veroorzaken en deze bewust tegen gaan;
2. Het achter halen van factoren en leefstijlen die de eigen veerkracht ondermijnen zoals alcoholgebruik en te weinig ontspanning;
3. Het onderhouden en uitbouwen van een sociaal steunend netwerk van vrienden, familie, kennissen en collega’s.

Ik kocht het boek Stress: Vriend en Vijand omdat ik bij mijn colleges in Masterclasses en congressen veel stress tegenkom bij professionals. Ook ontmoet ik in onderzoek veel stress bij chronische zieken: als het toch niet lukt om uit zelfstandig een stoel te komen. Of stress bij halfjaarlijkse controle op recidive van kanker. Ik las het boek tijdens mijn vakantie in Noord Spanje. Sindsdien doe ik individueel stressmanagement en voorkom daardoor te laat komen en te laat eindigen met lezingen. Ik ontspan mij zelf nu beter. Ik beveel het boek alle Nieuwsbrieflezers aan die de hun eigen stress of die van medewerkers willen reduceren en soms verhogen.

Je bestelt het bij uitgeverij Lannoo, eventueel via www.lannoo.com. En: neem deel aan onze masterclassen en luister naar een relaxte docent.

Auteur: Prof. dr. A.J.P. (Guus) Schrijvers
Professor Schrijvers bekleedt de leerstoel Algemene Gezondheidszorg bij het Julius Centrum voor Gezondheidswetenschappen en Eerstelijns Geneeskunde, Universitair Medisch Centrum Utrecht.

Plaats een reactie