Strafrechtelijke aanpak van haatuitingen moet beter doordacht

0
504

De strafrechtelijke aanpak van haatuitingen en extreme uitingen in Nederland moet beter worden doordacht. Het bekendste voorbeeld van zo’n strafzaak is het proces tegen Geert Wilders. Dit proces trok veel aandacht en kritiek, maar tot de 21e eeuw was het in Nederland vanzelfsprekend dat de vrijheid van meningsuiting mocht worden beperkt voor het aanpakken van uitingen als groepsbelediging en haat zaaien – onder meer als gevolg van de verzuilingsgeschiedenis en de Tweede Wereldoorlog.

In de 21e eeuw zijn de grenzen van het publieke debat echter verschoven en blijkt het lastig voor strafrechtsbeoefenaren om wetgeving en vervolgingsbeleid consequent te interpreteren. Wetgever en beleidsmakers hebben niet altijd goed doordacht om welke redenen bepaalde uitingen strafbaar moeten zijn en wat men met die strafwetgeving wil bereiken; het werd lang vanzelfsprekend gevonden dat het strafrecht een bijdrage kon leveren aan het tegengaan van discriminatie en radicalisering, maar de vraag is of dat (nog steeds) zo is. De redenen waarom men zulke uitingen strafbaar wil stellen, zijn bovendien veranderd in de 21e eeuw. Vroeger lag de nadruk op de bescherming van kwetsbare minderheden, tegenwoordig klinken juist vaak geluiden om de sociale cohesie en de “gemeenschappelijke waarden” van de meerderheid beschermen door uitingen van radicale minderheden aan te pakken. Dit kan de uitgangspunten van tolerantie en pluralisme onder druk zetten.

Dit volgt uit onderzoek naar de ideeën achter het strafrecht over haatuitingen, waarbij Nederland is vergeleken met Engeland & Wales – inclusief de invloed van internationaal recht. Het onderzoek plaatst de ontwikkelingen in het strafrecht over haatuitingen vanaf 2001 in hun historische en politiek-maatschappelijke context.

Promotiegegevens
Promovendus: Marloes van Noorloos
Faculteit: Faculteit Recht, Economie, Bestuur & Organisatie
Proefschrift: Hate Speech Revisited
Promotor 1: Prof. dr. C.H. Brants
Promotor 2: Prof. mr. J.E. Goldschmidt
Datum en tijd: 16/12/2011 14:30
Locatie: Academiegebouw, Domplein 29, Utrecht