Screeningsprogramma psychische klachten voorkomt complicaties bij zwangerschap

0
519

Psychische klachten tijdens de zwangerschap kunnen een negatieve invloed hebben op de ontwikkeling van het (ongeboren) kind. Daarom heeft het Erasmus MC, in samenwerking met de GGD, een screeningsprogramma ontwikkeld waarmee verloskundigen en gynaecologen psychopathologie kunnen herkennen en gericht kunnen doorverwijzen.

Verloskundigen en gynaecologen hebben vaak onvoldoende kennis over het herkennen van psychische klachten (psychopathologie) en de mogelijkheden voor gerichte doorverwijzing. Hierdoor krijgt slechts een klein deel van de zwangeren met psychische klachten daadwerkelijk hulp.

Al bij de eerste zwangerschapscontrole (bij gynaecoloog of verloskundige) kan het gestandaardiseerd elektronisch screeningsprogramma worden afgenomen met een handheld computer. Tijdens de implementatie bleek met name de aanwezigheid van sleutelpersonen binnen de praktijk / het ziekenhuis en een goede samenwerking tussen verloskunde/gynaecologie en psychiatrie van belang. Het is dus belangrijk dat het management van een praktijk/ziekenhuis hierachter staat en het belang inziet. Bij een geslaagde implementatie is de winst voor de patiëntenzorg groot, omdat psychische klachten bij zwangere vrouwen eerder ontdekt worden en daardoor in een vroeg stadium kunnen worden aangepakt, voordat deze uitmonden in ernstige klachten.

Het screeningsprogramma is reeds geïmplementeerd op 4 locaties in de regio Rotterdam (in het Erasmus MC en in drie verloskundige praktijken) en in het Gelre ziekenhuis in Apeldoorn en het Amphia ziekenhuis in Breda. De ontwikkeling en implementatie is mede mogelijk gemaakt door financiering vanuit het ZonMw-programma GeestKracht (deelprogramma Opleiding Onderzoekers in de ggz (OOG)). Zorgverzekeraars zijn geïnteresseerd in het financieel ondersteunen van verdere implementatie van het screeningsprogramma. Stichting Achmea Gezondheidszorg heeft hiervoor vorig jaar, voor een periode van drie jaar, in totaal 200.000 euro subsidie beschikbaar gesteld.

Verloskundigen en gynaecologen zijn toenemend bereid om aandacht te besteden aan psychische klachten bij zwangere vrouwen, maar het ontbreekt ze vooralsnog aan gerichte en gestandaardiseerde screening en praktische bijscholing. Daarvoor is in 2009 een Landelijk Kenniscentrum Psychiatrie en Zwangerschap (LKPZ) opgericht. Middels dit kenniscentrum kunnen verloskundigen en gynaecologen, maar ook andere hulpverleners en patiënten zelf, meer informatie krijgen over de zwangerschapsgerelateerde psychiatrie, gestandaardiseerde screening en gerichte doorverwijzing voor verdere behandeling.

Meer informatie: Landelijk Kenniscentrum Psychiatrie en Zwangerschap