Rijnstate ziekenhuizen bespreken medische dilemma’s

0
1347

In 2012 werd binnen Rijnstate 100 maal een Moreel Beraad gehouden. Tijdens een Moreel Beraad spreken artsen en verpleegkundigen van verschillende disciplines met elkaar over concrete dilemma’s uit de praktijk.

Rijnstate ziekenhuizen

Vanuit de eigen normen en waarden wordt gediscussieerd over wat zij verstaan onder goede zorg. Het Moreel Beraad wordt op een methodische manier begeleid door een hiervoor opgeleide gespreksleider. Hiervoor zijn in 2012 40 medewerkers opgeleid.

Moreel Beraad is binnen Rijnstate een belangrijk middel om medewerkers in de zorg te helpen systematische reflectie op gegeven zorg toe te passen. De hoge frequentie waarin beraad wordt gehouden en de tijd die er voor wordt vrijgemaakt binnen Rijnstate is uniek in Nederland.

De Rijnstate bedrijfsfilm 2012

Praten over morele dilemma’s
Een Moreel Beraad wordt geïnitieerd naar aanleiding van een moreel dilemma dat zorgverleners hebben. Denk hierbij bijvoorbeeld aan een comateuze patiënt bij wie geen medische verbetering wordt verwacht, maar wiens familie koste wat kost wil blijven behandelen. Dit kan voor zorgverleners erg lastige situaties opleveren, want wat is in dit geval goede zorg? En wat zou de patiënt zelf gewild hebben?

Tijdens Moreel Beraad komen betrokken zorgverleners vanuit de verschillende disciplines samen om over een casus te discussiëren. De gespreksleider zorgt er eerst voor dat helder wordt wat de casus tot een moreel dilemma maakt. Vervolgens wordt alle betrokkenen de gelegenheid gegeven om zich uit te spreken. Moreel Beraad vindt plaats tussen zorgverleners onderling. Samen worden bijvoorbeeld argumenten verzameld om wel of niet door te gaan met een bepaalde medische behandeling en wordt stilgestaan bij de gevoelens die zorgverleners hierbij hebben. De stem van de patiënt en / of diens naasten wordt ook meegenomen in de discussie. Soms is de patiënt en/of familie zelfs aanwezig bij het beraad.

Theo de Zwart, medisch ethicus van Rijnstate en gespreksleider van Moreel Beraad, legt uit: “Moreel Beraad is een gezamenlijke reflectie op de eigen praktijk met als doel om de onderliggende waarden van die praktijk te verhelderen en daarmee beter te begrijpen waarom je doet wat je doet of voelt wat je voelt. We proberen tijdens het beraad een antwoord te vinden op de vraag of wat er gedaan is of gedaan moet worden ook werkelijk het goede is om te doen. Alleen dan kan de zorg in kwalitatieve zin verbeterd worden.”

In 2012 zijn 40 medewerkers van Rijnstate opgeleid om een Moreel Beraad te kunnen leiden. Deze opleiding werd gegeven in samenwerking met UMC St Radboud en het Leerhuis van Rijnstate.

Resultaten
Omdat tijdens een Moreel Beraad zorgverleners samen bespreken wat zij goede zorg vinden voor de patiënt (wat doen we wel, wat doen we niet?), worden sneller duidelijke keuzes gemaakt met betrekking de medische behandeling. Deze keuzes zijn gebaseerd op een gezamenlijke beslissing van alle betrokken zorgverleners, in afstemming met de wens van patiënt en/of familie.

Voor zorgverleners is de mogelijkheid tot het houden van Moreel Beraad waardevol. Tanja Lomers, hoofd van de dialyseafdeling en opgeleid gespreksleider Moreel Beraad: “Als verpleegkundigen zijn wij heel praktisch opgeleid. Overdreven gesteld: heb je pijn, dan krijg je een pijnstiller. Door het houden van Moreel Beraad, leer je ethisch na te denken over de zorg die je levert. Je wordt geforceerd anders naar een probleem te kijken. Je kijkt als het ware van een afstand naar het dilemma en bespreekt of je alles hebt gedaan wat je voor deze patiënt kon doen en waar je wellicht bent tekort geschoten. Zo zijn er concrete verbeteringen in praktijk doorgevoerd.”

De Zwart is van mening dat het houden van Moreel Beraad leidt tot een verandering die de professionaliteit van alle zorgverleners binnen het ziekenhuis ten goede komt. In 2013 gaat Rijnstate de kwalitatieve effecten van Moreel Beraad onderzoeken.