Rapport brengt kwaliteit van ziekenhuizen en centra voor geestelijke gezondheid in kaart

Voor het eerst sinds het kwaliteitsdecreet van 2003 brengt het Vlaams Agentschap Zorg en Gezondheid een rapport uit over de kwaliteit in ziekenhuizen en centra voor geestelijke gezondheid. De resultaten uit dit rapport tonen de voorzieningen op welke onderdelen ze goed scoren en waar de voornaamste verbeterpunten liggen.

Het rapport beschrijft ook hoe de voorzieningen sinds 2005 gestart zijn met het meten van patiënten- en medewerkerstevredenheid. De data maakt het echter nog niet mogelijk gegeneraliseerde uitspraken te doen over de kwaliteit van de zorg of evoluties te ontdekken. Het rapport is een nieuwe stap in het systematisch verzamelen en rapporteren van data over het kwaliteitsbeleid in de voorzieningen. Transparante informatie aanbieden over kwaliteit van de zorg is meer dan ooit een belangrijke uitdaging.

Meten is weten en weten is verbeteren
Sinds 1997 is er in Vlaanderen regelgeving die de zorgvoorzieningen expliciet oplegt om een actief kwaliteitsbeleid te voeren. De eerste Vlaamse kwaliteitsdecreten behandelden de welzijns- en gezondheidssector afzonderlijk. Het decreet van 2003 bundelde die decreten en verruimde het opzet: de aangeboden zorg moet aantoonbaar bijdragen tot de gezondheid en tot de kwaliteit van het leven in de samenleving en van de gebruikers in het bijzonder. De inbreng en de rol van de medewerkers van de voorzieningen wordt meer geaccentueerd. De aandacht voor de resultaten van de kernactiviteit van de voorzieningen is toegenomen.

Vandaag stelt het Vlaams Agentschap Zorg en Gezondheid voor de eerste keer sinds het decreet van 2003 in werking trad resultaten voor. Om specifieke uitspraken te doen over de evolutie van het kwaliteitsbeleid in de verschillende sectoren is het nog te vroeg, omdat er nog niet voor alle onderdelen gegevens beschikbaar zijn.

Met de gegevens over de klinische performantie die vandaag bekend worden gemaakt hebben voorzieningen informatie die hen toelaten zichzelf te positioneren en waar nodig verbeteracties te starten.

Kwaliteitsbeleid als permanente verbetercirkel – voornaamste conclusies
Resultaten van de zorg:

Ziekenhuizen:

– In de Vlaamse ziekenhuizen is er meer aandacht voor de risicobeheersing van medicatiefouten, met een stijging van het aantal ziekenhuizen dat de medicatiedistributie heeft geïnformatiseerd.

-Het aantal patiënten dat een MRSA – infectie opliep was in 2007 lager in Vlaanderen dan in de andere landsgedeelten.

– Het merendeel van de Vlaamse ziekenhuizen heeft één of meerdere kwaliteitscoördinatoren in dienst.

– De algemene ziekenhuissterfte in Vlaanderen daalt. De sterfte van de patiënten in de acute en universitaire ziekenhuizen kort na een ziekenhuisopname neemt toe. In de acute ziekenhuizen die niet over een functie voor maternele intensieve zorgen (MIC) of neonatale intensieve zorgen (NIC) beschikken, neemt de sterfte bij pasgeborenen toe.

– Het aandeel ongeplande heropnames in Vlaanderen stijgt. Het aandeel keizersneden binnen het aantal geboortes is in Vlaanderen sinds 2002 gestabiliseerd.

– De verblijfsduur in de Vlaamse ziekenhuizen kent een dalende trend. Meer en meer patiënten worden in daghospitalisatie behandeld.

– Alle gespecialiseerde ziekenhuizen voor revalidatie hebben een valpreventieprotocol uitgewerkt, waarbij aandacht wordt geschonken aan het bepalen van het valrisico, het nemen van preventiemaatregelen en het opvolgen van incidenten. Aansluitend hierop hebben diverse ziekenhuizen een visie en procedure rond vrijheidsbeperkende maatregelen ontworpen.

– Alle Vlaamse gespecialiseerde ziekenhuizen voor revalidatie gebruiken een screeningsinstrument om het risico op ondervoeding te bepalen. In sommige ziekenhuizen werd een multidisciplinair voedingsteam opgericht.

Patiënten- en gebruikerstevredenheid
De Belgische gezondheidszorg staat op de tweede plaats in Europa wat betreft tevredenheid van de patiënten over het gezondheidssysteem (score 7,6 op 10). Enkel Oostenrijk scoort beter (8,1 op 10) Voor wat betreft toegankelijkheid van zorg staat Vlaanderen zelfs op nummer één.

Het thema patiëntentevredenheid heeft de voorbije jaren aan belang gewonnen. Gezondheid is voor de mens een belangrijk goed en hij rekent daarom terecht op goede zorgverlening. De wet op de patiëntenrechten is ook steeds beter gekend. Patiënten zijn mondiger, willen beter geïnformeerd zijn, dienen klacht in als ze niet correct behandeld zijn, enz.

Ziekenhuizen zijn sinds 2005 bezig met het meten en verbeteren van de patiënt- en gebruikerstevredenheid (vb. huisartsen). Een eerste verbetercyclus zal in 2010 volledig doorlopen zijn, wat maakt dat de eerste resultaten ten vroegste volgend jaar bekend zullen zijn.

Medewerkerstevredenheid
In de basisactiviteiten van de gezondheidszorg zijn ongeveer 400.000 personen actief (9,4% van de actieve bevolking). Ongeveer 167.865 personen, dit is ongeveer 50% van alle zorgverleners, zijn werkzaam in een ziekenhuis. Er zijn 92.032 personen (27,5% van alle zorgverleners) die zorgen verstrekken aan de patiënten in het ziekenhuis en 16.748 personen (4,9% van alle zorgverleners) staan in voor de paramedische omkadering in het ziekenhuis.

Er bestaan meerdere studies die hebben aangetoond dat de verpleegkundige bestaffing, zowel in aantal als in kwalificatie, een belangrijke invloed heeft op de outcome van patiënten. Het is daarom belangrijk om de instroom van verpleegkundigen en andere verzorgende personeelsleden op peil te houden, een retentiebeleid te voeren om de verpleegkundigen binnen de voorzieningen te houden en het onderwijs maximaal af te stemmen op de noden van het werkveld.

Het decreet van 2003 accentueert daarom ook “de zorg voor de zorgenden”. Het decreet voorziet dat minstens één verbetercyclus moet uitgewerkt worden op vijf jaar. Vanaf 2005 moest gestart worden met het meten en verbeteren van de medewerkerstevredenheid. In 2010 zullen dus alle ziekenhuizen een eerste verbetercyclus doorlopen hebben.

Uitdagingen voor de sector en voor de overheid

Het rapport toont aan dat voorzieningen kwaliteit belangrijk vinden en dat ze er allemaal meer dan ooit mee bezig zijn. Patiënten of gebruikers hebben op dit vlak terecht ook hoge verwachtingen.

Een uitdaging voor de toekomst is dan ook om op een meer systematische en uniforme wijze data over de kwaliteit van zorgvoorzieningen in te zamelen, uit te wisselen en te rapporteren, zowel tussen de overheid en de voorzieningen, tussen overheden onderling als internationaal. Al even belangrijk wordt het om die gegevens transparant aan te bieden aan de burger, zodat die de informatie over kwaliteit in voorzieningen kan gebruiken voor zijn keuzes als eindgebruiker.

Voor het volledige rapport: www.zorg-en-gezondheid.be

Plaats een reactie