Pessarium verkleint sterfte bij zwangerschap tweeling

0
1061

Het plaatsen van een rubberen ring (pessarium) bij vrouwen met een korte baarmoederhals die in verwachting zijn van een meerling, verkleint de kans op sterfte van de baby tijdens of vlak na de geboorte.

Very young twinsFotocredits: Jeremy Miles (cc)

Bij moeders met een langere baarmoederhals maakt een pessarium geen verschil. Dit blijkt uit een studie gecoördineerd door het AMC, waarvan de resultaten vanochtend Amerikaanse tijd zijn gepresenteerd op een wetenschappelijk congres in San Francisco.

Vrouwen die in verwachting zijn van een meerling hebben een verhoogd risico op vroeggeboorte. De helft bevalt voor de 37ste week en 10 procent voor week 32. Bij een vroeggeboorte is de kans op complicaties bij en sterfte van de baby’s fors vergroot. Het onderzoek met het pessarium had tot doel te kijken of de zwangerschap kon worden verlengd en wat het effect is op de baby’s. Het idee dat dit effect zou kunnen hebben, kwam van gynaecoloog Dick Bekedam van het Amsterdamse ziekenhuis OLVG.

Het AMC coördineerde een door ZonMW gefinancierde studie in veertig Nederlandse ziekenhuizen. Van de achthonderd deelnemende vrouwen die in verwachting zijn van een tweeling, kreeg de helft tussen de zestiende en de twintigste week van de zwangerschap een pessarium.

Na analyse van de cijfers bleek dat het pessarium effect had bij vrouwen die halverwege de zwangerschap een relatief korte baarmoederhals, onder de 38 millimeter, hadden. Met een pessarium halveerde het aantal geboortes voor de 32ste week van 29 naar 14 procent. Daardoor overleden in de groep van circa 80 vrouwen met een pessarium zes baby’s ( 4 procent) rond de geboorte, bij 55 vergelijkbare vrouwen die geen pessarium kregen, waren dat er negentien (17 procent). Ook het aantal complicaties daalde.

De exacte werking van het pessarium is onbekend. Mogelijk is de druk op de baarmoederhals bij een meerlingenzwangerschap groter en bestaat de kans dat deze te vroeg open gaat. Bij vrouwen met een korte baarmoederhals biedt het pessarium wellicht extra ondersteuning.

Te vroeg geboren kinderen vormen een grote belasting voor de ouders en de zorg. De jonge kinderen moeten lang in het ziekenhuis blijven tegen een prijs van 1000 euro per dag en het blijft de vraag hoe die kinderen zich later gaan ontwikkelen.

Veel ziekenhuizen bieden nu vrouwen met een korte baarmoederhals die in verwachting zijn van een meerling het pessarium aan, dat halverwege de zwangerschap wordt geplaatst. De bedoeling is dat het onderzoek wordt vervolgd zodat de resultaten kunnen worden bevestigd en de ingreep op in de richtlijnen kan worden opgenomen. Landelijke invoering van het pessarium bij alle 3200 vrouwen, die jaarlijks een meerlingenzwangerschap hebben, vermindert het aantal vroeggeboorten voor de 32ste week met circa honderd. Hierdoor zullen ongeveer 150 kinderen minder overlijden.

“Het is geweldig dat je met een dergelijke simpele ingreep van een paar tientjes zo’n effect kunt bereiken”, zegt arts onderzoeker Sophie Liem. De verwachting is dat het gebruik van het pessarium veel leed en jaarlijks een paar miljoen euro scheelt aan zorgkosten. Een andere behandeling om vroeggeboorte te voorkomen, is het hormoon progesteron. De onderzoekers willen zo snel mogelijk in een nieuwe studie bij zwangere vrouwen in verwachting van één kind met een korte baarmoederhals, het pessarium vergelijken met progesteron. Mogelijk leidt ook dit onderzoek tot een aanzienlijke besparing in zorgkosten, maar financiering voor de studie is nog niet gevonden.