‘Overeenkomst India-EU bedreiging miljoenen aidspatiënten’

0
558

Een nieuwe handelsovereenkomst tussen India en Europa dreigt de aanvoer van levensreddende medicijnen naar ontwikkelingslanden af te snijden. Deze week beginnen onderhandelingen tussen India en de Europese Commissie (EC). Volgens Artsen zonder Grenzen is het de laatste gelegenheid om schadelijke bepalingen uit de overeenkomst te schrappen.

India produceert 80% van de aidsremmers die Artsen zonder Grenzen in haar projecten gebruikt. Het land maakt zogenaamde generieke versies van bestaande gepatenteerde merkmedicijnen. Die versies zijn chemisch identiek en hebben dezelfde werking als merkmedicijnen, maar zijn veel goedkoper. Generieke productie is onder bepaalde voorwaarden toegestaan in het internationale handelsrecht. De Indiase producenten betalen bijvoorbeeld royalties aan de patenthouders.

In de afgelopen tien jaar heeft de productie van generieke aidsremmers voor een spectaculaire daling in de behandelkosten voor hiv/aids gezorgd. De prijs voor de aidsmedicatie van één aidspatiënt is sinds de introductie van generieke medicijnen in 2000 spectaculair gedaald van $ 12.000 tot $ 80 per jaar. 92% van de aidspatiënten in ontwikkelingslanden is afhankelijk van Indiase aidsremmers.

Niet alleen hulporganisaties, maar ook hulpprogramma’s van diverse westerse overheden profiteren van de goedkope generieke medicijnen. Artsen zonder Grenzen is nu bang dat de EC deze voordelen wegonderhandelt. Het ontwerp van het verdrag bevat een aantal bepalingen over intellectueel eigendom en het afdwingen daarvan, die veel verder gaan dan de huidige internationale handelsverdragen.

Eén van die schadelijke bepalingen is de zogenaamde exclusiviteit van gegevens. Als India dat principe gaat toepassen, moeten generieke producenten die een medicijn willen registeren, opnieuw allerlei studies uitvoeren. Dit werpt niet alleen grote financiële barrières op die generieke producenten ontmoedigen, het is ook onethisch proefpersonen risico’s in medische studies te laten lopen waarvan de resultaten al bekend zijn. Exclusiviteit van gegevens creëert een nieuwe barrière voor de toegang tot bepaalde medicatie, zelfs als de producten niet worden beschermd door een patent.

‘Het effect van dit voorstel zal wereldwijd te voelen zijn, omdat behandeling aanzienlijk duurder zal worden en overheden en donororganisaties de aantallen mensen die een behandeling kunnen krijgen zullen moeten rantsoeneren’, zegt Ariane Bauernfeind, programmamanager hiv/aids Zuid-Afrika, Malawi, Lesotho en Zimbabwe voor Artsen zonder Grenzen. ‘Het is al zorgwekkend dat nieuwe medicijnen gepatenteerd zijn in India. Het verdrag dreigt een al slechte situatie nog slechter te maken.’

In het verdrag is ook een bepaling opgenomen dat de duur van een patent verlengt tot langer dan 20 jaar.

De formele onderhandelingen tussen Europa en India beginnen deze week in Brussel. De EU heeft aangegeven de onderhandelingen af te willen ronden voor de EU-India-top in oktober.