Oorzaak Parkinson ligt in DNA

0
653

Het promotieonderzoek van Maria Macedo is het begin van een therapie die de oorzaak en niet alleen de symptomen van Parkinson behandelt. Dit is iets waar patiënten en hun families al lang op wachten. De ziekte van Parkinson komt voor bij 1-2% van de mensen ouder dan zestig jaar. Patiënten hebben last van traagheid, trillingen en stijfheid tijdens het bewegen maar ook van dementie en stemmingsstoornissen. In de hersenen is er een verlies van zenuwcellen die met dopamine prikkels doorgeven. Behandeling met dopamine vermindert de bewegingsproblemen, maar geneest Parkinson niet.

Om nieuwe behandelingen te kunnen ontwikkelen is meer kennis nodig over de oorzaken van Parkinson. In totaal zijn achttien genen gevonden die betrokken zijn bij de ziekte. Macedo onderzocht de genen van 187 Nederlandse patiënten die op jonge leeftijd (tot vijftig jaar) Parkinson kregen of bij wie de ziekte in de familie voorkwam. Van die groep had 4% een afwijking in een van de vijf destijds bekende Parkinsongenen.

Macedo breidde haar zoektocht naar onbekende genetische risicofactoren uit door naar fouten in het DNA te kijken die ontstaan tijdens de celdeling, zoals tekorten of verdubbelingen te kijken. Zij vond dertig van zulke varianten die vaker bij Parkinson vóórkomen en de weg wijzen naar mogelijke fouten in het DNA op die plaats. In die gebieden bevonden zich genen met een rol bij de ontgifting, de prikkeloverdracht in de hersenen en de afweer tegen infecties.

Macedo onderzocht ook het effect van een afwijkend gen en diens eiwit in een cel. Het eiwit bleek zich in een cel afwijkend te gedragen, door zich in de celkern bij het erfelijk materiaal en bij de mitochondria (de energie-centrales van de cel) op te houden, terwijl het normale eiwit egaal over de cel is verdeeld. Uit chemisch onderzoek bleek het afwijkende eiwit onstabiel te zijn en een verkorte levensduur te hebben.

Identificatie van genen en vaststellen van de functionele gevolgen van mutaties zijn belangrijk om genetische diagnostiek en erfelijkheidsadvisering voor Parkinson te verbeteren.