Nieuwe vorm van jeugdzorg helpt probleemjongeren

0
693

De eerste resultaten van Jeugdzorgplus , een nieuwe vorm van residentiële jeugdzorg voor jongeren met ernstige gedragsproblemen, zijn hoopgevend. Dat blijkt uit onderzoek van orthopedagoog Karin Nijhof van de Radboud Universiteit. Tijdens en na de behandeling verbetert het gedrag van de jongeren en een half jaar na afloop hebben de meesten onderdak, een dagbesteding en zijn ze niet meer crimineel.

Karin Nijhof promoveert op 24 augustus aan de Radboud Universiteit. Dit is het eerste onderzoek naar deze nieuwe vorm van jeugdzorg. Nijhof verzamelde gegevens van 514 jongeren tussen de 12 en 18 jaar, die in deze nieuwe vorm van jeugdzorg zijn behandeld.

Gezinsaanpak
In Jeugdzorgplus verblijven de probleemjongeren op last van de rechter ongeveer een jaar in een leefgroep met een strakke dagstructuur en een vast ritme. Inmiddels is deze periode verkort tot een half jaar. Ze krijgen een individuele behandeling en daarnaast zijn er interventies met leden van het gezin. ‘Het betrekken van het gezin is belangrijk’, zegt Karin Nijhof. ‘Veel jongeren komen uit multiprobleemgezinnen waar geweld en criminaliteit niet ongewoon zijn. Na afloop van de behandeling komen veel jongeren weer thuis. Daarom moeten de gezinsleden er ook bij betrokken worden. En die behandeling kan intensiever.’

Meisjes zijn er vaak ernstiger aan toe dan jongens
Karin Nijhof: ‘De jongeren waarom het hier gaat zijn zeer kwetsbaar. Meiden zijn er meestal ernstiger aan toe dan jongens. Jongens zijn vaker crimineel, meisjes hebben vaak ernstige persoonlijk problemen. Ruim een kwart van de meisjes in het onderzoek was slachtoffer van gedwongen prostitutie, een vergelijkbare groep vertoonde geen afwijkend seksueel gedrag en ruim veertig procent vertoonde promiscue, ongeremd seksueel gedrag. Het erkennen van de verschillen in problematiek en behandeling tussen jongens en meisjes in de behandeling is belangrijk’.

Meer aandacht voor trauma’s
Het merendeel van de jongeren in deze vorm van jeugdzorg had voor opname contact met de politie en bijna de helft gebruikte fysiek geweld tegen gezinsleden. Meer dan een kwart was mishandeld binnen het gezin. De jongeren zijn agressief en vertonen regeloverschrijdend of antisociaal gedrag. Tweederde heeft daarnaast ook moeilijkheden met zichzelf: een laag zelfbeeld, last van angsten, depressies of vereenzaming. ‘Juist deze persoonlijke problemen worden in de jeugdzorgplus nog onvoldoende opgemerkt’, constateert Nijhof. ‘Duidelijk is dat veel van deze jongeren ernstig getraumatiseerd zijn. De hulpverlening zou zich dan ook meer moeten richten op diagnostiek en behandeling van deze trauma’s.

Met driekwart gaat het goed
Een half jaar na behandeling gaat het met het merendeel van de jongeren goed. Ze zijn tevreden over hun manier van leven, wonen weer in het gezin of zelfstandig, de contacten in het gezin zijn verbeterd, ze hebben een dagbesteding en vertonen geen crimineel gedrag meer. Toch heeft een kwart van de jongeren heeft na behandeling weer contacten gehad met de politie. Volgens Nijhof is het belangrijk te achterhalen waarom de behandeling op het gebied van criminaliteit op deze jongeren geen effect heeft gehad.

Auteur: Bets Berntsen