Neurologen van het LUMC doen onderzoek in de ruimte

0
876

Eind december 2011 vertrekt de Nederlandse astronaut André Kuipers naar het Internationale ruimtestation ISS. Tijdens zijn 169 dagen durende verblijf zal Kuipers voor ESA (European Space Agency) meer dan twintig experimenten uitvoeren. Die moeten inzicht verschaffen in onder andere menselijke fysiologie, vloeistoffysica, materiaalwetenschappen, straling, biologie en technologie. De meeste onderzoeken worden uitgevoerd in het Columbus-laboratorium, een Europees laboratorium binnen het ISS.

André Kuipers, communicatie check in koppelmodule van iss tjdens training ( Foto: ESA, European Space Agency)

Gewichtloosheid
Het enige Nederlandse experiment komt van de afdeling Neurologie van het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC). De onderzoekers, dr. Alla Vein en de groep van prof. dr. Michel Ferrari, bestuderen al enkele jaren hoofdpijn in de ruimte. De eerste resultaten van het onderzoek naar ‘astronautenhoofdpijn’ verschenen in juni 2009 in Cephalalgia. Deze publicatie kreeg veel internationale media-aandacht.

De onderzoekers bestudeerden daarna hoofdpijn onder omstandigheden van kunstmatige gewichtloosheid in zogenaamde Bed Rest Studies. Deze multicenter-onderzoeken, geleid door ESA, vinden vooral plaats in Toulouse en Keulen. Vrijwilligers liggen in bed met hun hoofd naar achteren gekanteld, om op aarde gewichtloosheid na te bootsen. De ultieme droom van de wetenschappers komt uit nu zij de kenmerken en het vóórkomen van deze hoofdpijn tijdens een daadwerkelijke ruimtemissie kunnen onderzoeken. Omwille van de symboliek is gekozen voor een Nederlandse astronaut als eerste uitvoerder van het enige Nederlandse experiment.

Sojoez
De lancering vindt plaats vanaf de Russische ruimtebasis Baikonoer in Kazachstan. André Kuipers, de Rus Oleg Kononenko en de Amerikaan Don Petitt zullen met behulp van een Sojoez-ruimtevaartuig richting het Internationaal ruimtestation worden gelanceerd. De astronauten zijn al volop in training in het NASA Johnson Space Center in Houston, Star City in Rusland en het European Astronaut Centre in Keulen. Alle onderzoekers komen naar deze centra om vóór en na vlucht wetenschappelijke gegevens te verzamelen. De Leidse neurologe Alla Vein was om die reden in oktober al in Keulen, samen met de andere Europese onderzoekers. Na 169 dagen (een half jaar) worden de gegevens geanalyseerd.

Meer informatie: ESA logboek van André Kuiper