Mutatie kan verschil in keuze behandeling borstkanker maken

0
563

Erfelijke borstkanker wordt vaak veroorzaakt door mutaties in het BRCA1-gen. Tot nu toe werd deze groep vrouwen veelal met dezelfde middelen behandeld, maar onderzoek van het Nederlands Kanker Instituut – Antoni van Leeuwenhoek Ziekenhuis (NKI-AVL) brengt hier enige nuance in aan. Het laat zien dat het voor de beste behandeling kan uitmaken welke mutatie een patiënt precies heeft. De resultaten hiervan worden vandaag gepubliceerd op de site van het toonaangevende vakblad Cancer Cell.

Wereld van verschil
Onderzoekers Jos Jonkers en Rinske Drost bestudeerden de effecten van de vaak voorkomende BRCA1C61G-mutatie op tumorontwikkeling en therapiegevoeligheid in genetisch gemodificeerde muizen. In tegenstelling tot andere BRCA1-mutaties, die meestal tot volledig verlies van het BRCA1-eiwit leiden, produceren cellen met een BRCA1C61G-mutatie nog steeds een – weliswaar kreupel – BRCA1C61G-eiwit.

De onderzoekers ontdekten dat de aan- of afwezigheid van het BRCA1C61G-eiwit geen enkele invloed heeft op de ontwikkeling van de tumor. Bij de behandeling echter was er een wereld van verschil. Tumoren met de Brca1C61G-mutatie bleken veel minder gevoelig voor behandeling met PARP-remmers en cisplatine dan tumoren zonder BRCA1. Bovendien ontwikkelden ze snel resistentie. Blijkbaar is het BRCA1C61G-eiwit niet in staat om tumorvorming te onderdrukken, maar kan het tumorcellen wel tegen deze therapieën beschermen.

Alternatief
Omdat vrouwen met erfelijke borstkanker vaak reeds genetisch gescreend zijn en het dus bekend is of zij drager zijn van deze mutatie, vermoeden de onderzoekers dat hun bevindingen in de toekomst toegepast zouden kunnen worden in de kliniek. Als ook bij de mens blijkt dat tumoren met de Brca1C61G-mutatie snel resistentie ontwikkelen tegen PARP-remmers en cisplatine, dan zouden draagsters van deze of soortgelijke mutaties wellicht meer baat hebben bij een alternatieve behandeling met bijvoorbeeld alkylerende middelen(*).

Personalized medicine
Dit onderzoek is een goed voorbeeld van personalized medicine, waarbij voor de individuele patiënt, op basis van de eigenschappen van zijn of haar tumor, wordt gezocht naar de optimale behandeling. Elke tumor is immers anders, niet alleen op het niveau van verschillende genen, maar zelfs op het niveau van mutaties binnen één en hetzelfde gen. Het Nederlands Kanker Instituut – Antoni van Leeuwenhoek Ziekenhuis is wereldwijd een van de koplopers in onderzoek naar personalized medicine.

(*) = Alkylerende middelen zijn kankermiddelen die de celdeling – en daarmee de tumorgroei – remmen door een alkylverbindingen aan te gaan met verschillende bestanddelen van die cel. De celdeling stopt en de cel sterft af.