Metabool syndroom? Meet je eerst eigen buikomvang

Onderzoekers van het UMC Utrecht hebben aangetoond dat het zelf laten opmeten van de buikomvang bij ogenschijnlijk gezonde mensen een betrouwbare en goed uitvoerbare eerste stap is om het metabool syndroom op te sporen.

Belly MeasuringFotocredits: FBellon (cc)

Deze bevinding kan een basis vormen voor nationale implementatie van een gerichte screening op risicofactoren voor diabetes en hart- en vaatziekten.

Wat is metabool syndroom?

In totaal werden 11.862 ogenschijnlijk gezonde mannen en vrouwen tussen de 20 en 70 jaar in de gemeente IJsselstein via hun huisartsenpraktijk uitgenodigd om aan het onderzoek deel te nemen. Van de 5.558 mensen die hierop hebben gereageerd, bleken er 2.004 een vergrote buikomvang te hebben. Als eerste stap bepaalden deelnemers thuis met een meetlint hun buikomvang. Als die meer was dan 102 cm bij mannen of 88 cm bij vrouwen, werden zij uitgenodigd voor verder onderzoek om te controleren of er nog verdere risicofactoren aanwezig waren. De meting thuis bleek betrouwbaar. Van de 1.721 personen met een vergrote buikomvang die nader onderzocht werden, voldeden er 473 aan de definitie voor het metabool syndroom. Bijna de helft van hen was jonger dan 50 jaar.

Het metabool syndroom is een cluster van risicofactoren voor diabetes en hart- en vaatziekten en wordt gedefinieerd als het hebben van tenminste drie van de volgende vijf risicofactoren: vergrote buikomvang, verhoogde bloeddruk, verhoogd triglyceridegehalte, verhoogd nuchter glucosegehalte en een verlaagd HDL-cholesterol. Mensen met het metabool syndroom hebben een toegenomen risico op het ontwikkelen van diabetes en hart- en vaatziekten.

Bemoedigende resultaten
Patiënten met het metabool syndroom ontvingen via hun eigen huisartsenpraktijk uitgebreide uitleg over de bevindingen én leefstijladviezen. Na één jaar bleek dat dit gezondheidsadvies goed was opgevolgd: de helft van de mensen gaf aan meer te zijn gaan bewegen, van de rokers was 17 procent gestopt en het gemiddelde gewichtsverlies was 2,1 kilogram. Het is bemoedigend dat na drie jaar bij de meeste patiënten nog steeds een duidelijke verbetering zichtbaar was en dat meer dan de helft (53 procent) niet meer voldeed aan de definitie van het metabool syndroom.

Screening betrouwbaar en goed uitvoerbaar
Dr. Corine den Engelsen van het Julius Center voor Gezondheidswetenschappen en Eerstelijns Gezondheidszorg van het UMC Utrecht, die recentelijk op dit onderzoek promoveerde, zegt: “Wij hebben laten zien dat in een ogenschijnlijk gezonde populatie toch een behoorlijk deel een verhoogd risico heeft op diabetes en hart- en vaatziekten. Deze unieke vanuit de huisartsenpraktijk opgezette en relatief simpele screening door middel van het zelf opmeten van de buikomvang blijkt goed uitvoerbaar en betrouwbaar. Hiermee kunnen we een belangrijk gezondheidsprobleem opsporen en zou de in 2004 door de Gezondheidsraad geadviseerde screening op diabetes en hart- en vaatziekten in mensen met overgewicht vormgegeven kunnen worden.”

Corine den Engelsen
Dr. Corine den Engelsen promoveerde op 12 februari 2013 aan het UMC Utrecht (Promotor: prof. dr. Guy Rutten). Zij is momenteel in opleiding tot huisarts.

Plaats een reactie