Mensen met overgewicht en diabetes hebben meer darmcellen

0
672

Mensen met ernstig overgewicht (obesitas) en suikerziekte (diabetes type 2) hebben meer cellen in hun dunne darm. Deze vondst zou kunnen verklaren waarom mensen met overgewicht en diabetes na het eten een hoger suikergehalte in het bloed krijgen dan mensen met overgewicht maar zonder diabetes.

Arts-onderzoeker Froukje Verdam van de afdeling chirurgie van het Maastricht UMC+ ontdekte de aanwezigheid van extra darmcellen. Verdam onderzoekt nog of mensen met obesitas en diabetes moeilijker afvallen doordat de extra cellen meer suiker opnemen: “Het hogere suikergehalte in het bloed na de maaltijd is karakteristiek voor diabetes. We denken dat mensen met extra darmcellen meer suiker opnemen. Bij dieren met extra darmcellen gebeurt dat namelijk ook. Wellicht verklaart het hebben van meer darmcellen het hogere suikergehalte in het bloed.”

De vraag is waarom de darm van mensen met diabetes meer darmcellen bevat. Verdam kan hier alleen over speculeren: “Het suikergehalte in het bloed van mensen met diabetes is te hoog. Op de plek waar deze suiker nodig is, in de spieren, heerst echter een tekort. Het kan zijn dat de spieren aan de hersenen een signaal geven over dit tekort. De hersenen manen op hun beurt de darm om meer voedsel op te nemen. Mogelijk maakt de dunne darm hierom extra cellen aan.”

De onderzoekers ontdekten de extra darmcellen doordat deze stoffen afgeven in het bloed. Eén stof, citrulline, is een maat voor het aantal darmcellen (of enterocyten). De andere stof, I-FABP, geeft weer hoe snel nieuwe darmcellen oudere exemplaren vervangen. Het gehalte van beide stoffen is hoger bij mensen met obesitas en diabetes vergeleken met mensen met obesitas maar zonder diabetes.

Recent blijkt steeds meer hoe belangrijk de rol van de dunne darm is bij diabetes. De nieuwste medicijnen tegen diabetes beïnvloeden bijvoorbeeld darmhormonen. Ook chirurgische ingrepen voor mensen met ernstig overgewicht, zoals een maagband of een omleiding van een deel van de dunne darm, hebben een positief effect op diabetes. Op lange termijn laten beide operaties vergelijkbare positieve effecten op diabetes zien, maar met een omleiding van de dunne darm bereiken patiënten sneller resultaat. De hormonen die de eetlust, de opname en verwerking van suiker beïnvloeden, zijn betrokken bij deze verbetering. Verdam: “Mogelijk komt het snellere effect van de omleiding doordat we in één keer een stuk darm omzeilen en zo een deel van deze extra cellen uitschakelen. De omzeilde cellen kunnen immers geen suiker en voeding meer opnemen.”

De ontdekking van Verdam is onderdeel van haar promotie-onderzoek naar de rol van de darm bij obesitas en diabetes type 2, onder leiding van professor Buurman, professor Greve, dr. Bouvy en dr. Rensen. Het onderzoek kwam tot stand dankzij de medewerking van mensen met ernstig overgewicht die een operatieve ingreep ondergingen, zoals een maagband of een omleiding van een deel van de dunne darm. De Transnationale Universiteit Limburg, een samenwerking tussen de Universiteit Maastricht en het Limburgs Universitair Centrum te Hasselt, sponsort dit onderzoek.

Volgens de Wereldgezondheidsorganisatie WHO hadden in 2010 wereldwijd meer dan 1,5 miljard volwassenen overgewicht. In 2015 zal dit aantal naar verwachting tot 2,3 miljard stijgen. Van hen hebben meer dan 700 miljoen mensen ernstig overgewicht ofwel obesitas. Momenteel lijden 366 miljoen mensen aan diabetes. Wereldwijd sterft elke zeven seconden een van hen.