Meer aandacht voor de stem van ouderen

0
597

Binnen het beleid van verzorgings- en verpleeghuizen is er weinig aandacht voor de stem van ouderen. Zij bevinden zich in een afhankelijke positie en kunnen geen vuist maken. Aandacht is echter nodig zoals blijkt uit recente berichtgeving in de media over pestgedrag onder ouderen en de verwaarlozing van ouderen. Tineke Abma, hoogleraar cliëntenparticipatie in de ouderenzorg, ontwikkelde een dialogisch model waarmee een beleid tot stand kan komen gebaseerd op de wensen en behoeften van de ouderen. Zo kunnen ze op een waardige manier en met meer autonomie en zeggenschap ouder worden. De leerstoel is ingesteld door de Stichting Mosae Zorggroep, Maastricht. Prof. dr. T. A. Abma spreekt haar oratie uit op donderdag 9 september.

In de kabinetsformatie staat de ouderenzorg volop in de belangstelling. Er wordt gesproken over extra investeringen. Echter tot op heden is er alleen sprake van extra bezuinigingen. De nieuwe bekostiging zal leiden tot verdere verschraling van de zorg. Oudere bewoners, familie en cliëntenraden voelen zich niet betrokken bij de zorg en besluitvorming en hebben weinig mogelijkheden om van zich te laten horen. Klachten dringen nauwelijks door in de bestuurskamer. Ouderen lijken nu tandeloze tijgers te zijn. Anders dan verondersteld bij de beleidmakers hebben zij wel een duidelijke mening over het verbeteren van de zorg en de kwaliteit van leven. Die verbeteringen hoeven niet altijd duur te zijn. Goede voorbeelden hiervan zijn bijvoorbeeld een tweede gratis kopje koffie voor bezoekers en een goed onderhouden tuin.

Tineke Abma ontwikkelde daarom een methode om ouderen en hun familie actief te betrekken bij het beleid in verzorgings- en verpleeghuizen. Zij presenteert een dialogisch model om vanuit samenwerking tussen ouderen, hun vertegenwoordigers in cliëntenraden, medewerkers en managers te komen tot beleid gebaseerd op de behoeften van ouderen.

Tijdens een consultatiefase kunnen ouderen hun stem laten horen, zelfvertrouwen ontwikkelen en een eigen agenda opstellen. De fase van integratie zorgt ervoor dat ideeën van ouderen in overleg met professionals worden vertaald in beleid. In haar oratie schetst Abma enkele succesverhalen van deze actieve betrokkenheid van ouderen die hebben geleid tot praktijkverbeteringen en een versterking van de autonomie en zeggenschap van ouderen.