Maarten Kappelle vereeuwigd in nieuwe plant

0
878

Het hoofd natuurbescherming van het Wereld Natuur Fonds (WNF), Maarten Kappelle, is een zeldzame eer te beurt gevallen: zijn naam is vereeuwigd in een plant. Een recent op Costa Rica ontdekte struik is Miconia kappellei genoemd, oftewel Kappelles Miconia. De naam is een eerbetoon aan het waardevolle onderzoek dat Kappelle jarenlang uitvoerde in het Costa Ricaanse regenwoud.

Er zijn maar weinig Nederlandse biologen naar wie ooit een planten- of diersoort is vernoemd. Bekend voorbeeld uit de recente geschiedenis is de Groningse hoogleraar Theunis Piersma, wiens leerstoel is verbonden aan het WNF. Naar hem is de vogel Calidris canutus piersmai vernoemd, een kanoetstrandloper. Veruit de meeste ‘nieuwe’ planten en dieren worden vernoemd naar hun specifieke eigenschappen, zoals roodbladige, geelgerande, gepluimde of klimmende. Maar dan in het Latijn.

Bergbossen
Maarten Kappelle deed sinds 1985 bijna twintig jaar lang wetenschappelijk onderzoek naar de flora, het ecosysteem en de bescherming van Costa Ricaanse bergbossen. Op zijn naam staan ruim 70 wetenschappelijke publicaties, waaronder vijf boeken. De struik waarin Kappelles naam is vereeuwigd, werd onlangs samen met vier andere nieuwe plantensoorten ontdekt. De M. kappellei – waarbij de M. staat voor Miconia – is een struik of heester van anderhalve tot drie meter hoog, waarvan de steeltjes zijn bedekt met haartjes. De struik heeft kleine witte bloemetjes die bloeien van maart tot mei. De M. kappellei is alleen bekend uit de Talamancabergen in Costa Rica, waar die voorkomt in nevelwouden op ongeveer tweeduizend meter hoogte.

Behoud
Over het plantje is nog weinig bekend. Er is slechts een handvol exemplaren gevonden op drie plaatsen. Daardoor staat wel vast dat de M. kappellei zeldzaam is. Hoewel de struik pas recent door wetenschappers is ontdekt, is het behoud belangrijk. Veel soorten Miconia worden bedreigd door grootschalige ontbossing, terwijl de vruchten een belangrijke voedselbron zijn voor tropische vogels. Als de planten verdwijnen, heeft dat dus direct gevolgen voor de vogelsoorten. De bergbossen in Zuid- en Midden-Amerika herbergen de grootste diversiteit vogels ter wereld. De M. kappellei heeft mogelijk ook medicinale werking. Extracten van andere, beter onderzochte Miconia werken als antibioticum, pijnstiller, remedie tegen malaria en tegen tumoren.

Kappelle maakte de naamgeving van de M. kappellei bekend in het programma Vroege Vogels op Radio 1. De M. kappellei is ontdekt door bioloog Ricardo Kriebel en beschreven in het wetenschappelijk tijdschrift Harvard Papers in Botany van de Harvard University in Massachusetts, Verenigde Staten. Een samenvatting is hier online te lezen.