Kennis over voeding stelt teleur

0
1972

Nederlanders weten aanzienlijk minder over voeding dan ze zelf denken en ook eigenlijk noodzakelijk vinden.

Groceries.Fotocredits: Mr.iMaax. (cc)

Dat blijkt uit een onderzoek onder ruim 1000 Nederlanders dat in de maand juni 2013 is uitgevoerd door TNS NIPO in opdracht van de Leidse Onderwijsinstellingen (LOI).

Bijna 70% vond na deelname aan het onderzoek dat ze weinig weten en 80% daarvan ervaart dat ook als een gemis. Zo blijkt de kennis om de informatie op etiketten goed te interpreteren veelal onvoldoende, weet ruim 60% van de mensen niet wanneer er sprake is van overgewicht, is het verschil tussen verzadigd en onverzadigd vet vaak onduidelijk en weet bijvoorbeeld nog geen kwart van de mensen wat met ‘rood vlees’ wordt bedoeld. Hieronder volgt een samenvatting van de belangrijkste en opmerkelijkste uitkomsten.

Om het kennisniveau van de Nederlander op een hoger plan te brengen, heeft de LOI een minicursus ‘Voeding’ samengesteld, die gratis kan worden gedownload op loi.nl.

Bewustwording bij vrouwen het grootst
Bij vrouwen was de bewustwording van de beperkte kennis na deelname aan het onderzoek het grootst. Aanvankelijk vond 61% dat ze er al genoeg over wisten; na het onderzoek was dat nog maar 29%. Blijkbaar waren de basisvragen dermate confronterend, dat men daardoor pas besefte wat men mist aan alledaagse en relevante kennis over Voeding.

Benodigde calorieën blijkt vaak gissen
Op de vraag hoeveel kilocalorieën (kcal) een actief kind van 9-13 jaar per dag mag hebben, dacht maar liefst 43% van de respondenten dat dit 1300-1500 kcal is; dat is maar liefst 1000 kcal te weinig! Slechts 27% kruiste het correcte antwoord aan. Naast het feit dat we dus veelal niet weten hoeveel kcal onze kinderen nodig hebben, blijkt bijvoorbeeld ook maar 50% van de volwassenen bij benadering te weten hoeveel kcal een actieve vrouw van 40 met een gezond gewicht per dag nodig heeft: zo’n 2300 kcal. Daarbij geeft 9% van de vrouwen aan het gewoon niet te weten en denkt 28% dat het maar 1700 kcal is. Met name opvallend is dat de onwetendheid zich vooral vertaald ziet naar te lage inschattingen, terwijl de maatschappelijke trend toch juist is dat we vaker te veel dan te weinig eten.

BMI: mag het een onsje meer zijn?
Zeker in dat licht, lijkt het bemoedigend dat 90% aangeeft bekend te zijn met het begrip Body Mass Index (BMI). Slechts 45% weet echter – wanneer het juiste antwoord wordt aangereikt – op welke wijze het BMI kan worden berekend. Ook wanneer er sprake is van overgewicht, blijkt veelal onbekend. Maar 37% geeft correct aan dat dit bij een BMI van 25 – 30 is. Bijna 50% denkt dat er pas bij een BMI vanaf 30 sprake is van overgewicht; ruim 35% daarvan denkt dat dit zelfs pas begint bij een BMI van hoger dan 35.

Kilo eraf wandelen valt tegen
Ook het verband tussen gewicht en bewegen hebben we niet altijd even scherp op ons netvlies. Zo blijkt 40% van de mensen te denken dat je met 2-5 uur wandelen al 1 kg lichaamsgewicht verbrandt. Nog eens 20% denkt dat 10 uur daar voldoende voor is; helaas zal hiervoor echter gemiddeld ten minste 25 uur moeten worden gewandeld.

Campagne 2×2 werpt vruchten af … min of meer
Bijna 80% van de mensen weet dat je dagelijks gemiddeld zo’n 2 ons groenten zou moeten eten (40% geeft overigens aan in de praktijk minder dan 150 gram te eten; bij de groep 18-34 jarigen is dat zelfs 51%). Ook de aanbevolen hoeveelheid van ‘2 stuks fruit’ heeft ruim 80% goed voor ogen; echter blijkt 35% van die groep te denken dat dit gaat om 2 stuks … per week!

Rood vlees? Doet u maar doorbakken!
Er wordt vaak gesproken over het eten van ‘rood vlees’, bijvoorbeeld omdat te veel daarvan het risico op hart- en vaatziekten kan verhogen. Echter blijkt maar 17% van de mensen te weten wat nu met ‘rood vlees’ wordt bedoeld. 28% denkt dat het alleen gaat om het vlees van een koe; nog eens 21% denkt dat het om niet goed doorbakken vlees van een koe gaat en 28% denkt dat het om al het vlees gaat dat niet goed doorbakken is. Allemaal onjuist. Het gaat om het vlees van onder andere een koe, varken, geit of schaap, ongeacht of het goed doorbakken is of niet.

We weten ‘vet’ weinig
Naast het aantal calorieën dat in de regel op verpakkingen van voedingsmiddelen staat vermeld, worden doorgaans ook de percentages verzadigde en onverzadigde vetten aangegeven. Een belangrijk onderscheid, daar er goede en minder goede vetten zijn. 31% van de mensen denkt echter dat de onverzadigde vetten de ‘ongezonde’ (cholesterol verhogende) vetten zijn, terwijl dat juist voor de verzadigde vetten geldt; daarnaast is er ook nog eens 7% die aangeeft het niet te weten. Dat verzadigde en onverzadigde vetten evenveel calorieën bevatten, blijkt maar 27% zich te beseffen; ruim de helft van de ‘niet weters’ denkt dat verzadigde vetten meer calorieën bevatten. Ook denkt 77% dat roomboter aanzienlijk vetter is dan margarine, terwijl dat vrijwel gelijk is. Tot slot weet ruim 90% wel dat je in de regel beter kunt bakken in olijf- of zonnebloemolie dan in margarine. Waarom is minder duidelijk. Zo’n 40% daarvan denkt dat dat beter is omdat de olie minder vet zou zijn; olijf- of zonnebloemolie is echter net zo vet, maar bevat meer ‘goede vetten’.

Koffie met tompouce
Dat koffie een stimulerende werking heeft , is vrijwel iedereen bekend, al denkt 54% van de mensen dat dit effect maar zo’n 2 uur aanhoudt, terwijl dat al gauw het dubbele is. Echter maar 12% van de mensen weet dat ongefilterde koffie ook je cholesterolgehalte kan doen stijgen. Ook de kennis met betrekking tot Nederlands bekendste taartjes blijkt beperkt; slechts 11% herkende het juiste antwoord ‘in oplopend aantal calorieën’: Bossche bol, appeltaart, tompouce.

Nederlanders kaaskoppen?
54% denkt dat er in de regel meer vet in jonge kaas zit, dan in oude kaas. Ook denkt 23% dat gesmolten kaas vetter is dan dezelfde kaas in vaste toestand. 68% denkt dat 48+ kaas ook 48% vet bevat. 35% weet niet hoeveel melk ongeveer nodig is voor een kg kaas; van de 65% die het wel denkt te weten, denkt ruim 60% dat dit minder of gelijk aan 5 liter melk is. 65% van de mensen denkt dat er in een zakje chips meer calorieën zitten dan in een boterham met kaas en zo’n 75% van de mensen denkt dat er evenveel of meer calorieën zitten in een glas bier dan in een boterham met kaas. Allemaal onjuist. Ook voor de correcte antwoorden op deze vragen verwijzen wij u graag door naar de gratis te downloaden minicursus ‘Voeding’ op loi.nl.