Kenmerken sollicitant bepalend voor ervaring van eerlijkheid

Recruiters ervaren video cv’s als minder eerlijk dan papieren cv’s. Sollicitanten denken verschillend over de eerlijkheid en de baangerelateerdheid van dit nieuwe selectie-instrument. Persoonlijkheid, cognitieve capaciteiten en etniciteit spelen daarbij een rol.

SMA Sollicitatie Event HAN Commerciële EconomieFotocredits: Niek Doup

Dit stelt psychologe Annemarie Hiemstra in haar proefschrift ‘Fairness van selectie op basis van papieren en video cv’s’, dat zij op vrijdag 25 januari 2013 verdedigt aan de Erasmus Universiteit Rotterdam.

Recente multimediale ontwikkelingen hebben geleid tot de introductie van een nieuw type cv: het video cv. Video cv’s zijn korte video-opnames waarin een sollicitant zich presenteert aan potentiële werkgevers. Hiermee wordt visuele en auditieve informatie over de sollicitant geïntroduceerd in de allereerste sollicitatiefase. Er is nog weinig bekend over de voor- en nadelen van het gebruik van video cv’s. Het proefschrift van Annemarie Hiemstra is een van de eerste over dit type cv’s. De psychologe onderzocht de eerlijkheid (‘fairness’) van video cv’s door deze te vergelijken met papieren cv’s bij de selectie voor sollicitanten van diverse etnische achtergronden.

Ervaren eerlijkheid
Hiemstra deed onderzoek onder zowel sollicitanten als recruiters. Aan 166 ervaren recruiters uit diverse Nederlandse organisaties vroeg zij naar hun percepties van papieren en video cv’s. Deze groep beoordeelde het papieren cv als eerlijker en meer baangerelateerd dan het video cv. Een verklaring is onder meer de zorg dat het video cv een te subjectief instrument is. Daarnaast speelt onbekendheid een rol. Hoewel het video cv in opkomst is, wordt het nog lang niet door iedere recruiter ingezet. Volgens Hiemstra is het essentieel om de kenmerken van dit type selectie-instrument te onderzoeken.

Uit onderzoek onder meer dan 550 sollicitanten blijkt dat kenmerken van de sollicitant een rol spelen bij de ervaren eerlijkheid van papieren en video cv’s. Zo beoordelen sollicitanten met een niet-westerse culturele achtergrond video cv’s als eerlijker dan autochtone westerse sollicitanten en recruiters. Ze vinden video cv’s ook eerlijker vergeleken met papieren cv’s. Daarnaast blijken sollicitanten met een zwakkere arbeidsmarktpositie positiever te oordelen over video cv’s dan sollicitanten met een sterkere positie. Niet-westerse etnische minderheden, sollicitanten met minder Nederlandse taalvaardigheid, lager opgeleide sollicitanten, en sollicitanten die lager scoorden op een cognitieve capaciteitentest waren relatief positief over video cv’s. Tot slot zagen extraverte sollicitanten meer mogelijkheden om zich te presenteren dan introverte kandidaten. Extraverten vonden video cv’s dan ook eerlijker dan introverte sollicitanten.

Discriminatie
Ervaren eerlijkheid kan verschillen van de daadwerkelijke non-discriminatie bij selectiebeslissingen. Daarom werd in een veldexperiment aan de recruiters gevraagd om een fictief papieren of video cv te beoordelen van een kandidaat waarbij naam en accent werden gemanipuleerd (Arabisch- versus Nederlands-klinkend), terwijl alle andere kenmerken van de kandidaat gelijk werden gehouden. Daaruit blijkt dat het video cv niet noodzakelijkerwijs tot meer discriminatie leidt dan het papieren cv.

Een mogelijke verklaring hiervoor is dat beeld en geluid in het video cv een meer gepersonaliseerde vorm van sollicitatie mogelijk maken, waardoor stereotypering door recruiters over de sollicitant minder kans krijgt vergeleken met de beeldvorming van een ‘papieren persoon’ uit het traditionele cv. Uit dit proefschrift blijkt echter wel dat bevoordeelde recruiters kandidaten met meer etnische kenmerken minder geschikt vinden. Recruiters die niet bevooroordeeld zijn beoordelen juist tegengesteld: meer etnische kenmerken resulteren bij deze recruiters in hogere beoordelingen als het gaat om baangeschiktheid.

Presentatie in papieren cv
Uit het proefschrift van Hiemstra blijkt echter tot slot ook dat de achterstand van niet-westerse minderheden op de westerse arbeidsmarkt voor een deel verklaard kan worden door de manier waarop zij zich presenteren in hun papieren cv. Niet-westerse minderheden rapporteerder minder vaak stages en nevenactiviteiten op hun papieren cv. Deze verschillen waren klein, maar significant en resulteerden in een lagere geschiktheidsbeoordeling door de recruiters.

1 gedachte over “Kenmerken sollicitant bepalend voor ervaring van eerlijkheid”

Plaats een reactie