Jongeren met verhoogd risico op verslaving reageren minder op stress

0
4314

Sommige jongeren hebben een verhoogd risico om later verslaafd te raken. Dit zijn voornamelijk adolescenten die veel of vaak verslavende middelen gebruiken en ook de kinderen van patiënten met een verslaving.

Brittany Evans onderzocht hoe jongeren met een dergelijk verhoogd risico om verslaafd te raken lichamelijk reageren op stress door hun stressreactie te meten terwijl zij stressvolle taken, zoals een spreekbeurt, uitvoerden. Zij ontdekte dat jongeren met een verhoogd risico lichamelijk minder reageren op stress.

Dit is bijvoorbeeld te merken tijdens het uitvoeren van de stressvolle taken: de gemiddelde hartslag van deze jongeren is lager tijdens stress en hun afgifte van het stresshormoon vóór en tijdens de stressvolle taken is minder dan bij jongeren zonder een verhoogd risico op het ontwikkelen van een verslaving.

Verslaving komt bij miljoenen mensen voor, maar er is weinig bekend over hoe het ontstaat. Er wordt steeds meer onderzoek gedaan naar onderliggende biologische mechanismen die kwetsbaarheid voor verslaving kunnen verklaren. De fysiologische reactie op stress is één van deze mogelijke mechanismen. Als mensen stress ervaren, wordt hun stresssysteem geactiveerd, en dit veroorzaakt onder andere verhoging van de hartslag en afgifte van het stresshormoon cortisol. Dit is een gezonde reactie en helpt mensen met stress om te gaan.

Uit eerder onderzoek blijkt dat patiënten met een verslaving lichamelijk minder sterk op stress reageren. Dat kan echter het gevolg zijn van langdurig middelengebruik. Bij jongeren is daar vaak nog geen sprake van, en daarom is het interessant om te kijken of het stress systeem ook al minder sterk reageert bij jongeren die wel een risico lopen op verslaving. Dat blijkt het geval te zijn.

Een mogelijke verklaring voor deze bevinding is dat adolescenten die minder op stress reageren, actief op zoek gaan naar prikkels om hun fysiologische stresssysteem te activeren. Het opzoeken van zulke prikkels zou kunnen leiden tot risicogedrag zoals riskant middelengebruik. Dit onderzoek is vooral belangrijk omdat het ondersteuning biedt voor het idee dat een afwijkend lichamelijke reactie op stress een onderliggend biologisch mechanisme is voor kwetsbaarheid voor verslaving.

Twee groepen jongeren deden mee aan het onderzoek. De eerste groep was een willekeurig geselecteerde groep kinderen en adolescenten tussen de 7 en 20 jaar die in de omgeving Zuid Holland woonden. De tweede groep waren adolescenten (11-20 jaar) van wie tenminste één van de ouders een verslaving had. Alle individuen hebben meegedaan aan een psychosociale stressprocedure waarbij Evans hun hartslag en cortisolniveaus registreerde.

Tijdens de stressprocedure, die ze ontwikkelde om een lichamelijke stressreactie uit te lokken, kregen deelnemers een hoofdrekentaak en moesten ze een spreekbeurt voor een camera houden en een wiskundetaak op een computer doen. Zowel de jongeren als hun ouders vulden vragenlijsten in over onder andere symptomen van middelengebruik, ouderschapsstijlen, levensgebeurtenissen en algemene gezondheid.

Promovendus: B.E. Evans; proefschrift:Examining physiological stress (re)activity as an endophenotype for adolescent substance use; Promotor: prof.dr. A.C. Huizink, prof.dr. I.H.A. Franken, dr. K. Greaves-Lord; Datum: 24-06-2013.

Meer informatie
Examining physiological stress (re)activity as an endophenotype for adolescent substance use