Innovatief onderzoek malariabestrijding zonder insecticide van start

0
3024

Met een nieuwe, gifvrije aanpak van de bestrijding van malaria hopen onderzoekers in een vandaag gestart onderzoeksproject niet alleen malaria in Afrika lokaal uit te bannen, maar tevens de plaatselijke bevolking van zonne-energie te voorzien. Onderzoek naar deze gecombineerde opzet is mogelijk dankzij een gift van de COmON stichting aan het Wageningen Universiteits Fonds.

Onderzoekers van Wageningen University, onderdeel van Wageningen UR, willen het eiland Rusinga in het Victoriameer malariavrij te maken. De isolatie van het Keniaanse eiland beperkt beïnvloeding van buiten. In het zgn. Solarmal-project plaatst het team muggenvallen die de malariamuggen weglokken van de woningen van de plaatselijke bevolking. Het project vindt plaats in samenwerking met de lokale gemeenschap, die naderhand de teugels zelf in handen neemt om malaria blijvend weg te houden.

De muggenvallen worden buiten aan en nabij woningen van de dertigduizend inwoners op het eiland van ca. tien bij vijftien kilometer opgehangen. De vallen bevatten ‘mensengeuren’ die de muggen aantrekken en zo voorkomen dat ze naar binnen vliegen. Eenmaal in de val worden de insecten gedood door uitdroging. Hierdoor zijn insecticiden overbodig. De stroomvoorziening voor de ventilatoren van de vallen is afkomstig van een zonnepaneel op het dak, dat niet alleen de werking van de vallen garandeert, maar ook het gezin van licht en een oplaadpunt voor mobiele telefoons voorziet. Bewoners die desondanks door malaria worden getroffen kunnen rekenen op adequate medische bijstand door de plaatselijke gezondheidsdienst, die deel uitmaakt van het project. Op deze manier moet malaria van het eiland Rusinga in vijf jaar verdreven worden. Het project staat in zijn opzet model voor de aanpak elders in Afrika.

De insecticideloze aanpak biedt verweer tegen de toenemende resistentie van malariamuggen tegen de chemische middelen, waarmee klamboes en interieurs worden bespoten. De combinatie met energievoorziening verhoogt bovendien de kwaliteit van het bestaan van de dorpsbewoners. Bovenal is deze methode een effectieve aanvulling op de succesvolle bestrijdingsstrategie van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) in haar Roll Back Malaria Strategy. Met de introductie van met insecticide geïmpregneerde klamboes, vroegtijdige diagnose en behandelingen wist de WHO het aantal malariagevallen afgelopen decennium tot staan te brengen of zelfs terug te dringen na een lange periode van toename, vooral in Afrika.

Het Solarmal-project staat onder leiding van prof.dr. Willem Takken, hoogleraar Medische en veterinaire entomologie aan Wageningen University. Hij werkt samen met de lokale gezondheidsdienst en met het International Centre of Insect Physiology and Ecology (ICIPE). Zowel Wageningse studenten als Keniaanse studenten nemen aan het project deel. Eerder analyseerde de groep van Takken menselijke geurstoffen, zoals de componenten van zweetlucht, waarop malariamuggen navigeren om een slachtoffer te vinden.

De WHO meldde deze week dat het aantal malariagevallen wereldwijd afgelopen decennium licht is gedaald naar nog altijd 225 miljoen en 781 duizend overlijdens, veelal kinderen, in 2009. Circa 2,5 miljoen mensen raken jaarlijks besmet met de parasiet, die besmette malariamuggen via een prik van de ene op de andere mens doorgeven.

De jaarlijkse kosten voor Afrika, waar malaria zich het hevigst voordoet, bedragen ca. 8,7 miljard euro, vooral door verlies van arbeidskracht van bijvoorbeeld boeren en bestedingsruimten van huishoudens. Bovendien werken de Afrikaanse landbouwmethoden vaak het voorkomen van broedplaatsen voor muggen in de hand.

Het Wageningen Universiteits Fonds is in 1951 opgericht en zet zich in voor het versterken en verbreden van onderwijs en onderzoek aan Wageningen UR. Het WUF en Wageningen UR (University & Research centre) startten in oktober 2010 de campagne Food for Thought om private middelen te werven voor baanbrekend onderzoek om oplossingen te vinden voor de wereldwijde problemen. De campagne heeft tot op heden 6,4 miljoen euro opgeleverd.