Hoger risico op andere kanker voor erfelijk belastte oogkankerpatiënten

0
524

Vooral jonge kinderen in de leeftijd van 0 tot 4 jaar krijgen de kwaadaardige oogtumor retinoblastoom. Een oogkanker die in het netvlies ontstaat. Hoewel de ziekte goed te behandelen is blijkt uit recent onderzoek dat de medische gevolgen op latere leeftijd aanzienlijk zijn. Met name de patiëntjes die de erfelijke variant van retinoblastoom hebben, lopen een behoorlijk groot risico om op latere leeftijd andere vormen van kanker te krijgen. Onderzoekster Tamara Marees promoveert met haar onderzoek op vrijdag 29 januari 2010 aan VU medisch centrum in Amsterdam.

Het risico op het krijgen van een andere vorm van kanker bij erfelijke belastte retinoblastoom patiënten is ruim 20 keer hoger dan dat in de Nederlandse bevolking. Voor erfelijk belastte retinoblastoompatiënten die behandelt zijn met bestraling is het risico op een andere vorm van kanker drie keer hoger dan voor diegenen die op andere wijze zijn behandeld. Verder zijn er aanwijzingen in het DNA gevonden die zorgen voor zowel een verhoogd als een verlaagd risico op een andere vorm van kanker. Dit zijn enkele van de uitkomsten uit het promotieonderzoek van Tamara Marees.

Erfelijkheid en bestraling oorzaak hoger risico
Veertig procent van de patiënten met retinoblastoom hebben de erfelijke variant. Het is met name deze categorie patiënten die een groot risico loopt om op latere leeftijd andere tumoren te ontwikkelen. Het blijkt dat 40 jaar na de retinoblastoom diagnose 28% van de patiënten een andere vorm van kanker heeft gekregen. Bij kinderen en jong-volwassenen zijn dit met name weke-delentumoren en botkanker. Volwassenen op middelbare leeftijd krijgen met name borst-, blaas- en longkanker.

De oorzaak van deze grotere kans is tweeledig. Enerzijds is dit het gevolg van een fout in het DNA van de patiënten, waardoor aanvankelijk ook de oogtumor zich kon ontwikkelen. Anderzijds komt het door de behandeling, met name de bestraling verhoogt de bestaande kans op kanker op latere leeftijd.

Wereldwijd meest complete database in Nederland
Marees maakte voor haar onderzoek gebruik van gegevens uit ’s werelds meest complete database. Hierin staan de gegevens van retinoomblastoompatiënten die het langst zijn gevolgd en waarover dus veel bekend is over de medische historie. Hierdoor kon een groot aantal mensen die ooit retinoblastoom hebben gehad worden benaderd met een vragenlijst. In deze vragenlijst werd onder meer gevraagd naar de medische geschiedenis, waaronder medicatiegebruik en het hebben van aandoeningen waaronder kanker.

Multidisciplinair en langdurig volgen patiënt
Retinoblastoompatiënten blijven in VUmc langdurig onder controle van een multidisciplinair team. Hierin werken verschillende specialismen samen: de oogarts, de (kinder)oncoloog, patholoog, klinisch geneticus, radioloog en psycholoog. Doel is om een korte lijn te creëren tussen arts en patiënt, zodat de patiënt direct bij een specialist terecht kan indien nodig.