Hoe kunnen religieuze verschillen in Nederland het verschil maken?

De vrijheid van godsdienst is een in de grondwet verankerd principe in Nederland, maar meer dan eens blijkt dat het in de praktijk brengen van deze vrijheid tot controverses leidt. Wanneer religies aanspraak willen maken op bepaalde rechten wordt hen te verstaan gegeven dat dit botst met andere grondwettelijke principes. Bovendien beschouwen veel mensen de religieuze diversiteit in de publieke ruimte als problematisch omdat die de Nederlandse identiteit en cohesie zou aantasten.

Hoe kunnen de verschillen tussen religies worden georganiseerd in de samenleving? Donderdag 22 september 2011 praten rabbijn Raphael Evers, islamoloog Umar Ryad van de Universiteit Leiden en gereformeerd predikant Marten de Vries daarover aan de Vrije Universiteit Amsterdam. VU-filosoof Ad Verbrugge leidt het gesprek. VISOR, het VU Instituut voor de Studie van Religie, Cultuur en Maatschappij, organiseert het debat.

Triviale zaken worden principiële breekpunten
Veel christenen zijn bang voor de gevreesde islamisering van Nederland. Schijnbaar triviale zaken als handen schudden, eigen feestdagen of ritueel slachten worden principiële breekpunten. Moslims hebben op hun beurt vaak het gevoel dat zij door het negatieve klimaat over de islam steeds verder in de marge worden gedrukt. Joden maken zich niet alleen zorgen om het groeiend antisemitisme in de samenleving, maar zijn van mening dat ook aan hun religieuze praktijken wordt getornd.

Geclaimde verschillen dienen als uitgangspunt
Wat maakt elk van deze religies bijzonder en waarin verschillen ze van elkaar? En hoe kunnen die verschillen worden georganiseerd in de samenleving? Die vragen staan centraal tijdens het debat. Het debat is een ‘socratische’ discussie. “Daarbij gaat het niet om de vraag wie er ‘gelijk’ heeft, maar is het de bedoeling elkaar uit te dagen en uit te spreken waar een ieder nu eigenlijk voor staat”, zegt Thijl Sunier, organisator van het debat en als hoogleraar islam in Europese samenlevingen verbonden aan VISOR. “Omdat de openbare ruimte niet neutraal is, willen we in het debat juist de geclaimde verschillen door religies zelf als uitgangspunt nemen, in plaats van het aanpassen en wegstrijken van diversiteit. Het streven is om op die manier meer ruimte te creëren voor ‘samen leven’.”

Plaats een reactie