Financiële beloning stimuleert medicatietrouw

Patiënten met psychosen werken beter mee aan hun behandeling als behandelaars slim inspelen op de individuele situatie en wensen van de patiënt. Bij patiënten met een zware psychotische stoornis helpt het als ze worden beloond met contant geld. Ze nemen dan beter hun medicijnen in en komen afspraken met hun behandelaars beter na. Dat blijkt uit promotieonderzoek van psycholoog Tonnie Staring, verbonden aan het Erasmus MC.

Ongeveer de helft van de mensen met psychotische stoornissen gebruikt zijn medicatie niet of niet goed. Ze nemen bijvoorbeeld medicatie niet regelmatig of weigeren medicatie helemaal. Dit leidt ertoe dat patiënten vaak zieker worden en dat ze vaker worden opgenomen. Dit drijft de kosten van de zorg onnodig op. ‘Het is daarom zowel voor de patiënten als voor de samenleving belangrijk dat deze patiënten hun therapie goed volgen’, zegt Staring.

Het is de onderzoeker gelukt een behandeling te ontwikkelen die patiënten trouwer volgen. Deze nieuwe behandeling (Treatment Adherence Therapy) houdt meer rekening met de individuele situatie en de wensen van de patiënt. Zo werkt de ene patiënt niet mee omdat hij vergeetachtig is en vindt een ander de medicatie gewoon vervelend. Door patiënten beter te begeleiden nemen ze hun antipsychotische medicatie trouwer en zijn minder vaak gedwongen opnames nodig. Van de patiënten die meededen aan de nieuwe behandeling, werd in een jaar tijd slechts 2 procent gedwongen opgenomen, terwijl dat 12 procent was in het jaar voor de behandeling. Aan dit deel van het onderzoek hebben ruim 100 patiënten meegedaan die aanvankelijk niet goed meewerkten aan hun behandeling.

Voor patiënten met een zware psychotische stoornis (bv met waanbeelden en hallucinaties) werkt een andere benadering beter. Zij blijken hun medicatie zeer trouw te nemen als ze daarvoor worden beloond met contant geld. Aan dit deel van het onderzoek hebben vijf patiënten meegedaan die gedurende één jaar om de twee weken 10 euro kregen als ze hun injectie met anti-psychotica accepteerden. Slechts één patiënt moest in dat jaar nog 17 dagen worden opgenomen, terwijl de patiënten zonder financiële prikkel gemiddeld ruim honderd dagen werden opgenomen. De kosten van de beloning wegen ruimschoots op tegen de kosten die de patiënten maken als ze hun behandeling niet goed volgen. Staring: ‘De beloning kostte 260 euro per patiënt per jaar, de prijs van nog niet één opnamedag.’

Dat de financiële beloning bij mensen met een zware stoornis beter lijkt te werken dan andere methoden komt mede doordat deze patiënten minder goed informatie onthouden en gebruiken om hun lange termijn gedrag te sturen. ‘Daardoor zijn ze lastig te motiveren door hen erop te wijzen dat ze op de lange termijn beter af zijn met stabiel medicatiegebruik. Voor prikkels op de korte termijn zijn ze wel gevoelig.’ Staring krijgt soms de vraag of het wel ethisch is om mensen te prikkelen met geld. ‘Maar omdat er geen andere manier lijkt te werken voor deze groep, kun je je ook afvragen of het ethisch is om zieke mensen deze oplossing te onthouden.’

Plaats een reactie