Ethische dilemma’s van zelfmanagement

0
1668

Zelfmanagement staat sterk in de belangstelling in de gezondheidszorg en de beloftes zijn groot. Het zou de kwaliteit van leven van patiënten vergroten en tegelijkertijd de zorgkosten beperken. Maar in de praktijk krijgen verpleegkundigen te maken met conflicterende waarden. Wat moeten verpleegkundigen doen als een patiënt keuzes maakt die negatieve gevolgen hebben voor zijn gezondheid? En wat te doen als patiënten niet in staat of niet bereid zijn om hun eigen aandoening te managen?

Moet je dan taken overnemen van de patiënt of benadruk je de individuele verantwoordelijkheid en autonomie van de patiënt? Het huidige onderzoek naar zelfmanagement besteedt nog weinig aandacht aan deze dilemma’s. Hogeschool Rotterdam en de Erasmus Universiteit Rotterdam starten daarom vanaf 1 juli 2013 met een tweejarig onderzoek naar de ethische dilemma’s bij zelfmanagementondersteuning door verpleegkundigen.

De ethische dilemma’s worden in kaart gebracht door middel van interviews met zowel verpleegkundigen als patiënten in het Erasmus MC. Daarnaast worden ook consulten geobserveerd. Het project sluit aan bij het onderzoeksprogramma NURSE-CC dat zich richt op de competenties van verpleegkundigen voor zelfmanagementondersteuning en de effectiviteit van zelfmanagementinterventies.

Het doel is een ethisch raamwerk te ontwikkelen dat kan worden gebruikt bij het ontwerpen en implementeren van zelfmanagementinterventies. Op deze manier kunnen de interventies beter afgestemd worden op de praktijk omdat ze rekening houden met mogelijke ethische dilemma’s. In de opleiding voor verpleegkundigen kan het raamwerk worden gebruikt om (toekomstige) verpleegkundigen te leren om na te denken over deze dilemma’s en hen handvatten te bieden om hier mee om te gaan in de praktijk.

Het onderzoek wordt uitgevoerd door Kenniscentrum Zorginnovatie (Hogeschool Rotterdam) en het instituut Beleid en Management Gezondheidszorg (Erasmus Universiteit Rotterdam) en wordt gefinancierd door het ZonMw programma Ethiek en Gezondheid.