Doelmatige zorg vergt visie, geen botte bijl

0
506

In de bezuinigingsplannen van CDA en VVD voor de zorg die deze week naar buiten kwamen, ontbreekt enige lange termijn visie. Dit is beschadigend voor de zorg en biedt geen daadwerkelijke oplossing. VVD en CDA stellen bezuinigingen voor op onder meer de huisartsenzorg, het basispakket en de ouderenzorg.

Met deze botte bijl bezuinigingen ontkennen de partijen dat de zorg een maatschappelijk uitermate nuttige en productieve sector is. Ondoordachte bezuinigingen leiden tot verlies van werkgelegenheid, oplopende kosten voor individuele burgers en een slechtere kwaliteit en toegankelijkheid van zorg. Artsenorganisatie KNMG heeft er bij herhaling krachtig voor gepleit dat het volgende kabinet een lange termijn visie op de gezondheidszorg ontwikkelt.

Eigen risico schijnbezuiniging
Zo vormt een hoog eigen risico in de ogen van de KNMG een schijnbezuiniging. Door de noodzakelijke compensatie van bepaalde groepen burgers leidt dit immers onontkoombaar tot lastenverzwaring, want een inkomenscorrectie met bijbehorende administratieve rompslomp zal onvermijdelijk zijn. Het is dus per saldo geen bezuinigingsmaatregel.

Concentratie
Wat moet er gebeuren? Reorganiseer de ziekenhuiszorg en concentreer hooggespecialiseerde zorg in een veel kleiner aantal regionale centra. Sluit de eerstelijnszorg en de ziekenhuiszorg regionaal goed op elkaar aan. Versterk de eerstelijnszorg in plaats van erop te bezuinigen, want in de eerste lijn moet de – door vergrijzing in omvang snel toenemende – chronische zorg worden geleverd.

Niet snijden in AWBZ
De kosten van de AWBZ kunnen deels worden teruggedrongen door overheveling van ouderenzorg naar de Zorgverzekeringswet. Met botweg bezuinigen op de AWBZ tref je juist de meer kwetsbaren in de samenleving. Met overheveling kan die zorg juist zuiniger en ook nog beter worden vormgegeven.

Andere maatregelen
Investeer in e-health om de zorg doelmatiger te maken en op arbeidskrachten te besparen. Investeer in herschikking van taken van artsen naar verpleegkundigen: goedkopere zorg met behoud van kwaliteit. Stimuleer veel krachtiger dan nu de preventie van ziekten en stel paal en perk aan gezondheidsverslechterende invloeden. Analyseer het verzekerde pakket en kijk daarbij vooral naar overbodige medicijnen, maar ook naar omstandigheden waarin behandelingen wel of juist niet (meer) zinvol zijn.

Blijvend effect
Zulke ingrepen vergen visie en geduld, maar leiden wel tot blijvende verbeteringen. Het hanteren van de kaasschaaf en korte termijn bezuinigingen zoals nu lijken te worden voorgesteld, zijn per definitie ondoelmatig, omdat ze de organisatie- en financieringsstructuur van de zorg ongewijzigd laten. Alleen met visie kan op den duur bezuinigd worden met behoud van kwaliteit. Wat CDA en VVD nu voorstellen, leidt over een paar jaar weer tot herhaling van dezelfde zetten.