Cytokine in bloed zwangere beïnvloedt geboortegewicht baby

0
767

De spiegel van verschillende cytokinen in het bloed blijkt bij zwangere vrouwen met reumatoïde artritis (RA) direct van invloed te zijn op het geboortegewicht van hun baby.

Baby toes

Cytokinen zijn een soort ontstekingshormonen, die bij actieve ziekte worden aangemaakt. Tot dusverre was wel bekend dat vrouwen met actieve RA vaker een baby met een lager geboortegewicht krijgen. Dat dit samenhangt met cytokinenspiegels, heeft onderzoekster Florentien de Steenwinkel van de afdeling Reumatologie van het Erasmus MC nu voor het eerst aangetoond.

Een lager geboortegewicht van de baby geeft op latere leeftijd een hoger risico op ouderdomssuikerziekte (diabetes mellitus) en hart- en vaatziekten. Actieve RA is dus niet alleen schadelijk voor de aanstaande moeder, maar mogelijk ook voor het ongeboren kind. Op dit moment zijn veel zwangere vrouwen met RA geneigd om het medicijngebruik met het oog op hun zwangerschap tot een absoluut minimum te beperken.

Maar dat is dus niet verstandig, weet Florentien de Steenwinkel nu. ,,Het is juist heel belangrijk dat zwangere vrouwen intensief worden behandeld. Ze moeten worden behandeld met de medicijnen die veilig zijn bevonden tijdens zwangerschap. De actieve reumatoïde artritis moet namelijk zoveel mogelijk tot rust worden gebracht.’’

De Steenwinkel keek in de bloedmonsters van zwangere patiënten naar drie verschillende cytokinen. Twee van deze cytokinen doen de RA opvlammen, een derde doet de ontstekingen juist doven. Zwangere vrouwen die relatief veel van het laatste cytokine in hun bloed hadden, bleken baby’s te krijgen met een normaal geboortegewicht, ook al was de ziekte van de vrouwen nog actief. De aanwezigheid van een van de twee opvlammende cytokinen hing juist samen met baby’s met een lager geboortegewicht. Dit effect kwam nog bovenop het effect van de actieve ziekte op het geboortegewicht.

Florentien heeft haar bevindingen onlangs gepubliceerd in het toonaangevende vaktijdschrift Annals of Rheumatic Diseases. Ze deed onderzoek in het zogeheten PARA-cohort van het Erasmus MC. Dat is een groep van meer dan 300 vrouwen met RA -van wie ongeveer 250 zwanger zijn geraakt- die al sinds 2002 worden gevolgd. Ook hun kinderen worden geobserveerd. De eerste onderzoeksgegevens over hun ontwikkeling in relatie tot ziekteactiviteit en medicijngebruik van de moeder tijdens de zwangerschap worden over enkele jaren verwacht.

Reumatoïde artritis is een auto-immuun ziekte waarbij het afweersysteem zich keert tegen de gewrichten en daar ontstekingen veroorzaakt. De ziekte kan op alle leeftijden ontstaan. Ongeveer één op de tien Nederlanders heeft een bepaalde vorm van reuma, per jaar wordt bij 16.000 mensen reumatoïde artritis vastgesteld