Brein herstelt zich na stoppen met roken

0
773

Roken knaagt een beetje aan het cognitieve vermogen. Onderzoekers van het UMC St Radboud hebben een mogelijke oorzaak voor dit verschijnsel gevonden: de hersenbanen van rokers vertonen meer kleine beschadigingen dan die van niet-rokers. Stoppen rokers, dan lijkt herstel mogelijk. Rokers die lang geleden gestopt zijn presteren cognitief even goed als mensen die nooit gerookt hebben en hebben ook net zo weinig beschadigingen in de hersenen.

Nieuwe techniek signaleert ook hele kleine hersenbeschadigingen

Rokers hebben een dubbele kans op dementie en Alzheimer in vergelijking met niet-rokers. Over de onderliggende oorzaak is echter nauwelijks iets bekend. Om daar meer over te weten te komen, onderzochten wetenschappers van het UMC St Radboud ruim vijfhonderd neurologiepatiënten met licht beschadigde haarvaten. Veel van deze patiënten – variërend in de leeftijd van 50 tot 85 jaar – hebben een TIA of beroerte gehad.

Meer schade
Neuroloog Frank Erik de Leeuw, coördinator van het project: “We hebben vastgesteld welke patiënten nog roken, nooit hebben gerookt, of in het verleden wel hebben gerookt maar daarna zijn gestopt. Verder hebben we hun cognitieve functies getest en zijn er speciale hersenscans gemaakt. Het gaat om diffusie gewogen MRI-scans waarmee we hele minimale beschadigingen aan de zenuwbanen in beeld kunnen brengen; iets wat met andere technieken niet of nauwelijks lukt.”

In lijn met andere studies laat ook het Nijmeegse onderzoek zien dat rokers cognitief minder goed presteren dan niet-rokers. De Leeuw: “Dankzij de hersenscans kunnen we daar nu ook een mogelijke verklaring aan toevoegen: we zien namelijk meer beschadigingen aan de hersenbanen van rokers dan van niet-rokers. Het gaat om de minimale beschadigingen die we tot voor kort niet zichtbaar konden maken, maar op dit punt zien we ook echt een duidelijk verschil. En dat verschil wordt groter naarmate iemand langer of steviger rookt.”

Herstel lijkt mogelijk
Het onderzoek leverde nog een ander, verrassend resultaat op. Hoe langer mensen waren gestopt met roken, hoe beter hun cognitieve prestaties en hoe beter de kwaliteit van hun hersenbanen. Rokers die minimaal twintig jaar geleden waren gestopt, leveren weer precies dezelfde cognitieve prestaties als niet-rokers. De Leeuw: “Bij hen is ook de schade aan de zenuwbanen – ook wel witte stof genoemd – vergelijkbaar met die bij niet-rokers. Het lijkt er dus op dat het brein niet alleen cognitief beter gaat werken als je stopt met roken, maar dat ook de onderliggende neurologische schade kan worden hersteld. Stoppen met roken heeft dus altijd zin, ook als je ouder bent en ook als je lang gerookt hebt. Dat is iets wat in neurologisch onderzoek nog niet eerder werd vastgesteld.”