Bezorgdheid over gezondheidsclaims die niet zijn toegestaan

Generieke gezondheidsclaims die een negatief advies van de EFSA hebben ontvangen moeten nauwkeurig opnieuw bekeken worden. Daarvoor is een ander type beoordeling nodig, een die past bij voeding. Dat zegt Natuur- & gezondheidsProducten Nederland (NPN) in een reactie op de stemming die dinsdag 6 december 2011 plaatsvond in de Europese Standing Committee over een lijst van toegestane gezondheidsclaims (artikel 13.1), en waarbij de Europese Commissie en lidstaten hebben ingestemd om deze lijst in wetgeving op te nemen.

De toegelaten gezondheidsclaims gaan hoofdzakelijk over vitamines en mineralen, ingrediënten die zeer goed zijn onderzocht en al jaren gebruikt worden. Voor andere ingrediënten zien we nauwelijks toegelaten claims terug, zoals pruimen en stoelgang en meer nieuwe toepassingen als luteïne en ooggezondheid. Dat laat zien hoe moeilijk het is om toelating te krijgen.

NPN blijft bezorgd over de claims die zijn afgewezen vanwege het farmaceutische model van beoordeling. Dit past niet voor voeding en gezien de vele grote discussiepunten die daar nog zijn, moet voorzichtig worden omgegaan met het verbieden van de claims die een negatieve EFSA-beoordeling hebben ontvangen.

NPN vindt dat er nog eens goed gekeken moet worden naar de criteria die de EFSA heeft gebruikt bij de beoordeling van de generieke gezondheidsclaims. Zij vindt dat de beoordelingscriteria niet passend zijn voor claims voor voeding. De EFSA zou meer rekening moeten houden met de complexiteit van voedingsonderzoek. Het onderzoeken van gezondheidseffecten in gezonde personen is namelijk erg lastig. Bovendien zijn effecten van voeding genuanceerd en pas op langere termijn zichtbaar. Ook uit de wetenschappelijke wereld zijn er geluiden dat een ander beoordelingsmodel wenselijk is. Bijvoorbeeld voor probiotica, waar veel claims zijn afgewezen, terwijl er brede wetenschappelijke consensus is over de effectiviteit. Een tweede probleem wordt gevormd door de vele onduidelijkheden die er zijn over de spelregels en de indiening, waardoor een aantal gezondheidsclaims de eindstreep niet heeft gehaald.

De industrie pleit voor gekwalificeerde claims die aangeven of een gezondheidseffect mogelijk, waarschijnlijk of overtuigend is bewezen. Zoiets kennen we bijvoorbeeld van de energielabels. De Europese Commissie staat nu alleen volledig onderbouwde claims toe. Dat heeft als nadeel dat ook bij sterke aanwijzingen de consument informatie onthouden blijft. Over het nut van foliumzuur op het risico van een open ruggetje bij baby’s is meer dan 20 jaar onderzoek aan vooraf gegaan, voor dat werd gecommuniceerd aan de consument. Een kwalificatie van gezondheidclaims maakt het mogelijk om de consument juist te informeren over de waarde van een gezondheidsclaim en vormt een aanmoediging voor industrie om te blijven innoveren.

NPN blijft bij de Europese Commissie het belang van een heroverweging benadrukken. Kijkend naar de huidige werkwijze is het zeer de vraag of de wetgeving gaat brengen wat ermee beoogd was. NPN voorziet dat de huidige uitwerking van de Claimsverordening ertoe zal leiden dat de consument slecht wordt geïnformeerd over gezondheidseffecten van voeding en er een enorme remmende invloed is op innovatie in gezondheidsbevorderende voeding.