Betere pijnbestrijding bij paarden

0
1589

Thijs van Loon is dierenarts-anesthesioloog en promoveert op 27 maart 2012 op het onderwerp ‘Pijnherkenning en pijnbehandeling bij het paard’. Hij ontwikkelde een methode om pijn na een operatie objectief te meten bij koliekpaarden (paarden met een probleem in het spijsverteringstelsel).

Daarmee is ook een betere pijnbestrijding mogelijk. De methode van Van Loon kan in theorie ook toegepast worden bij andere patiënten. Voor dit laatste is wel meer vervolgonderzoek nodig.

Pijn objectief meetbaar maken bij dieren is een lastige klus. Bij paarden is dit nog moeilijker omdat paarden vluchtdieren zijn die hun pijn niet altijd laten merken. De dierenarts heeft bij dit meetbaar maken van pijn behoefte aan hulpmiddelen. ‘Ik heb onderzocht hoe we klinische pijn bij koliekpaarden na operatie objectief kunnen maken’, vertelt Van Loon. Met samengestelde pijnschalen, die gebruik maken van een lijst van verschillende soorten pijn-gerelateerde variabelen, wordt subjectiviteit nagenoeg volledig uitgebannen en kunnen patiënten goed vervolgd worden tijdens behandeling in de intensive care.

‘Eigenlijk werkt het vrij simpel. De behandelend dierenarts werkt een vragenlijst af met daarop een aantal variabelen. Die worden vertaald in een score die iets zegt over de klinische pijn bij een patiënt.’ Dit soort systemen voor pijnherkenning worden in de praktijk nog nauwelijks toegepast. Het systeem voor paarden die aan koliek geopereerd zijn, kan al toegepast worden. Met aanvullend onderzoek zullen ook pijnsystemen voor andere soorten patiënten beschikbaar kunnen komen in de toekomst.

Verwerking van pijnprikkels
Thijs van Loon onderzocht ook het lokaal toedienen van anesthetica. Pijngewaarwording vindt niet alleen in de hersenen plaats, maar wordt ook voor een groot deel bepaald door verwerking van pijnprikkels in het ruggenmerg. ‘Daarom hebben wij dit proces in het ruggenmerg meetbaar gemaakt bij het paard. Met behulp van dit systeem hebben we het effect van nieuwe pijnstillende stoffen onderzocht’, zegt de promovendus. Zo is gekeken naar de toediening van lage doseringen locaal anesthetica met een ruggenprik, waarbij veel minder bijwerkingen optreden ten opzichte van oudere anesthetica.

‘Verder hebben we gekeken naar het effect van opiaten (morfine-achtige stoffen) die ook met behulp van een ruggenprik of in het gewricht werden toegediend. Ook hier bleek effectieve pijnstilling met verminderde bijwerkingen’.
‘Uiteindelijk kunnen we met meer kennis over pijn en de behandeling daarvan meer technieken en behandelmethoden ontwikkelen. Dit zal leiden tot meer mogelijkheden voor de dierenarts en daardoor bijdragen aan een verbeterd dierwelzijn’, aldus Thijs van Loon.

Promotie
Promovendus: Thijs van Loon
Faculteit: Faculteit Diergeneeskunde
Proefschrift: Analgesia in the horse, various approaches for assessment and treatment of pain and nociception in equines
Promotor 1: Prof. dr. L.J. Hellebrekers
Promotor 2: Prof. dr. P.R. van Weeren
Copromotor 1: Dr. W. Back
Datum en tijd: 27 maart 2012, 12:45 uur
Locatie: Academiegebouw, Domplein 29, Utrecht