Beter inzicht in afweermechanismen van planten tegen insecten

0
881

Planten hebben een ingenieus immuunsysteem waarmee ze zich verdedigen tegen ziekten en plagen. Afweergeschut vergt veel energie wat ten koste gaat van groei en reproductie, daarom is het van belang dat planten alleen de meest effectieve verdedigingswerken activeren.

Bij de regulatie van het immuunsysteem werken verschillende plantenhormonen samen. Het hormoon jasmonzuur (JA) reguleert twee afweerroutes: de ene leidt tot afweer tegen insectenvraat, de andere tot resistentie tegen pathogenen. Adriaan Verhage onderzocht hoe JA samenwerkt met de hormonen abscisinezuur (ABA) en ethyleen (ET) om te bepalen welke afweerreactie er in stelling wordt gebracht.

Verhage gebruikte hierbij de modelplant Arabidopsis thaliana (zandraket) en rupsen van het koolwitje (Pieris rapae). De rupsen bleken voorkeur te hebben voor planten die de JA/ET-route hadden aangeschakeld. Het spuug van deze insecten bleek zelfs de vraatstimulerende JA/ET-route te activeren. Arabidopsis weet echter deze route te omzeilen door naast JA ook ABA te produceren. Hierdoor wordt de JA/ABA-route aangeschakeld en de JA/ET-route uitgeschakeld. In deze plant-belager combinatie wordt de oorlogsvoering dus beslecht in het voordeel van de plant.

Op moleculair niveau is de rol van MYC2- en ERF-transcriptiefactoren in de regulatie van het onderliggende signaleringsnetwerk onderzocht. Bovendien is veldwerk verricht om te kijken hoe in het lab ontdekte moleculaire mechanismen zich gedragen in het veld. Jaarlijks worden miljarden euro’s uitgegeven om ziekten en plagen te bestrijden. De ontdekkingen in dit proefschrift kunnen een belangrijke bijdrage leveren aan nieuwe duurzame manieren van gewasbescherming.

Promotiegegevens
Promovendus: Adriaan Verhage
Faculteit: Faculteit Bètawetenschappen
Proefschrift: Rewiring of the jasmonic acid signaling pathway during insect herbivory on Arabidopsis
Promotor 1: Prof. dr. ir. C.M.J. Pieterse
Promotor 2: Dr. S.C.M. van Wees
Datum en tijd: 26/8/2011, 10:30 uur
Locatie: Academiegebouw, Domplein 29, Utrecht