Antibiotica-apotheek van bacterie inspiratiebron voor antimicrobiologische medicijnontwikkeling

0
583

De menselijke ziekteverwekker Streptococcus pneumoniae is in staat om antimicrobiologische substanties (AMPs) te produceren, die bacteriocines genoemd worden. Promovenda Joanna Majchrzykiewicz heeft het inzicht vergroot in de weerstandsmechanismen van dit belangrijke menselijke pathogeen. Haar bevindingen creëren uitdagende mogelijkheden om in vivo nieuwe bacteriocines te ontwikkelen en te produceren die kunnen worden ingezet om infectieziekten te behandelen.

Bacteriocines zijn kleine proteïnen die de groei van micro-organismen kunnen verhinderen of micro-organismen kunnen elimineren in de omgeving van het producerende organisme. Een grote verscheidenheid van bekende bacteriocines is reeds bestudeerd, maar weinig is bekend over bacteriocines van S. pneumoniae. Majchrzykiewicz beschrijft in haar proefschrift negen verschillende bacteriocine-soortige clusters in S. pneumoniae. Een belangrijke ontdekking van haar is dat één van de clusters alleen bacteriocines kan produceren met behulp van een productiemachine van een andere, niet gerelateerde, bacteriocine.

Ook suggereert zij dat de functie van andere potentiële bacteriocine-soortige clusters afhankelijk is van het stikstofmetabolisme van deze bacterie. Verder identificeerde zij twee nieuwe clusters waar dezelfde functie-eigenschappen aan toe werden gekend en toonde aan dat deze drie clusters waarschijnlijk een nieuw regulon vormen in S. pneumoniae.

Majchrzykiewicz onderzocht ook de de transcriptionele respons van S. pneumoniae naar drie AMP’s, bacitracin, nisin en LL-37. Zo ontdekte zij dat de weerstand van S. pneumoniae tegen deze en andere AMP’s geregisseerd wordt door verschillende potentiële transporters, sommige van deze transporters werden voorheen niet geassocieerd met antimicrobiologische weerstandsmechanismen.

Joanna Majchrzykiewicz (Polen, 1980) studeerde biologie aan de Marie Curie-Sklodowska universiteit in Polen. Haar promotieonderzoek deed ze aan de Rijksuniversiteit Groningen, bij de afdeling Moleculaire genetica.

Promotiegegevens
Promotie: mw. A Majchrzykiewicz
Proefschrift: Bacteriocins of Streptococcus pneumoniae and its response to challenges by antimicrobial peptides
Promotor(s): prof.dr. O.P. Kuipers
Faculteit: Wiskunde en Natuurwetenschappen
Datum: 07 januari 2011; 16.15 uur
Plaats: Academiegebouw, Broerstraat 5, Groningen