Imago niet-roken bij jeugd nauwelijks verbeterd

0
271

Het imago van niet-rokende jongeren is nog steeds aan verbetering toe. Dit blijkt uit de themapublicatie ‘imago van jongeren die niet roken 2001-2011’, die STIVORO maandag 5 december 2011 publiceert. Op een schaal van 1 tot 7 steeg de imagoscore maar een klein beetje, van 5,1 in 2001 naar 5,3 in 2011. Op dit moment vindt 63% van de jongeren niet-rokende leeftijdsgenoten ‘cool’. Dat betekent dat er een forse groep is die neutraal staat tegenover roken of zelfs positief. De data zijn in opdracht van STIVORO verzameld door TNS NIPO als onderdeel van de jaarlijkse Roken Jeugdmonitor onder jongeren van 10-20 jaar.

Imago is een belangrijke factor bij beginnen met roken
Sommige jongeren beginnen met roken vanwege het – in hun ogen – positieve imago van roken. Daarom is het belangrijk dat niet-roken juist als ‘cool’ wordt gezien. STIVORO heeft op basis van cijfers uit de Roken Jeugdmonitor (RJM), het imago van niet-rokende jongeren tussen 2001 en 2011 in kaart gebracht. Aan jongeren is gevraagd of men niet-rokende leeftijdsgenoten ‘sterk’, ‘zelfverzekerd’, ‘sociaal’, ‘stoer’, ‘cool’, ‘aantrekkelijk’, ‘leuk’ of ‘aardig’ vindt op een schaal van 1-7. Van 2001 tot 2008 steeg het imago van niet-rokende jongeren significant, van score 5,1 in 2001, naar score 5,4 in 2008. Daarna stagneert de verbetering – in 2011 is de gemiddelde score lager (5,3) dan in 2008.

Het aantal jongeren dat niet-rokers ‘cool’ en ‘stoer’ vindt is in tien jaar tijd nog het sterkst gestegen van 49% naar 63%. Een flink aantal jongeren staat nog steeds neutraal of negatief tegenover niet-rokende jongeren, wat de kans groter maakt dat ze gaan roken. Uit eerder gepubliceerde data uit de RJM blijkt dat in 2011 één op de 4 brugklassers wel eens heeft gerookt. Een eerste aanraking met roken kan de start zijn van een levenslange verslaving. Kinderen raken veel sneller dan volwassenen verslaafd aan tabak – 90% van de volwassen rokers is begonnen voor zijn 15e jaar.

De omgeving bepaalt mede het imago van niet-roken
Niet-roken heeft een beter imago bij jongeren die vrienden hebben die positief tegen “niet roken” aankijken, en waar thuis niet wordt gerookt. Ook is er een positieve relatie tussen kennis die jongeren hebben over de gezondheidsgevolgen en het positieve beeld van niet-roken. Slechts 46% van de jongeren geeft aan dat hun vrienden niet-rokende jongeren cool en stoer vinden.

Lies van Gennip, directeur van STIVORO: “Het is een voortdurende strijd om een tegenwicht te bieden tegen de tabaksindustrie. Die blijft jongeren verleiden om te gaan roken met smaakjes en hippe verpakkingen. Het is belangrijk om jongeren weerbaar te maken, en daarvoor is het belangrijk dat jongeren weten wat roken doet en niet-roken ‘cool’ vinden. Hun ouders kunnen daarbij helpen. Gerichte crossmediale campagnes zijn noodzakelijk als tegenwicht en helpen om ouders en kinderen bewust te maken van de schade en het belang rookvrij te blijven.”

Het budget voor voorlichting over de schade door tabak is de laatste jaren gestaag gedaald en vanaf 2012 stopt de overheid met alle campagnes. De aankomende jaarwisseling zal voor het eerst sinds vele jaren geen campagne door STIVORO gevoerd worden. Volgens de plannen van dit kabinet, zal in 2014 nog 9% van het budget voor tabaksontmoediging beschikbaar zijn, vergeleken met het budget in 2003. In 2011 voert STIVORO in samenwerking met Trimbos nog de succesvolle crossmediale campagnes gericht op ouders www.hoepakjijdataan.nl en op jongeren om hen weerbaar te maken selfcontrol.nu. Deze campagnes stoppen echter in 2012.